Afilta (Tadalafil) Nedir? Kullanımı, Dozu, Fiyatı ve Yan Etkileri
Afilta'nın (tadalafil) kullanımı, etki süresi, yan etkileri ve 2026 Afilta fiyatı hakkında 122 kaynağa dayanan ayrıntılı bir rehber.
Son kontrol: 17 Ekim 2026Kaynak: EMA, FDA, TİTCK, 88 makaleOkuma süresi 1 saat 30 dk
Okumaya başlaHızlı cevap
Afilta, etken maddesi tadalafil olan reçeteli bir sertleşme ilacıdır ve Cialis'in eşdeğeridir. Eczanede bulunan kutusu 20 mg 4 tablettir. Tablet ilişkiden en az 30 dakika önce alınır, etkisi 36 saate kadar sürebilir ve yalnızca cinsel uyarıyla ortaya çıkar. Ekim 2026'da eczane fiyatı 20 mg 4 tablet 2.200,99 TL'dir, SGK ödemez. Afilta'nın 5 mg'lık kutusu henüz eczanede yoktur, 10 mg ve 100 mg'lık kutusu ise hiç yoktur. Ruhsat 2026'da Sanofi'den Lilyum İlaç'a geçmiştir, tabletler yine Sanofi'nin Lüleburgaz tesisinde üretilir. Afilta reçeteyle eczaneden alınır, internetten satışı yasaktır.
Bu rehberde Afilta'nın onaylı ürün belgeleri, tadalafil üzerine yapılmış klinik çalışmalar, ilaç fiyat kayıtları ve uzmanlık kılavuzları birlikte değerlendirilmiştir. Her bilginin yanında köşeli parantez içinde kaynak numarası vardır ve kaynakların tamamı sayfanın sonunda listelenmiştir. Altı noktalı çizgiyle işaretli bir terimin üzerine gelindiğinde ya da dokunulduğunda kısa açıklaması açılır.
Göğüs ağrısı için nitrat türü ilaç kullanan biri Afilta almamalıdır, tansiyon tehlikeli biçimde düşebilir. Dört saati geçen sertleşmede, göğüs ağrısında, ani görme ya da işitme kaybında beklemeden 112 aranmalıdır.
Kaynak denetimi: Metin, Afilta'nın 28 Mart 2026 onaylı Kısa Ürün Bilgisi ve kullanma talimatıyla, EMA ve FDA ürün bilgileriyle karşılaştırılmıştır. Bu sitede ilaç satılmaz. Bilgiler tedavi önerisi yerine geçmez, ilaç kullanmadan önce hekime ya da eczacıya danışılmalıdır.
Bölüm 1
Afilta nedir?
Afilta, sertleşme sorunu için kullanılan ve tadalafil içeren reçeteli bir ilaçtır. Türkiye'de piyasaya en erken çıkan tadalafil eşdeğerlerinden biridir, fiyat kayıtları Nisan 2011'e kadar uzanır. Uzun yıllar Sanofi adıyla satılan Afilta'nın ruhsatı 2026'da Lilyum İlaç'a geçmiştir, üretimi ise Sanofi'nin Kırklareli Lüleburgaz'daki tesisinde sürmektedir. Eczanede bugün bulunan Afilta kutusu 20 mg'lık 4 tablettir ve bu nedenle ilaç büyük ölçüde ilişki öncesi kullanılır. Bu derlemede Afilta'nın belgeleri, ilişki öncesi tadalafil kullanımının bilimsel dayanağı ve Afilta'nın Türkiye'deki on beş yıllık fiyat seyri bir arada incelenmiştir.
1.1 Bu derlemenin konusu
Tadalafil Türkiye'de pek çok marka adıyla satılır. Bu markaların etken maddesi aynıdır, ancak kutuları, tabletleri, firmaları ve geçmişleri farklıdır. Afilta bu markalar arasında üç özelliğiyle ayrılır.
- Erken piyasaya çıkış. Afilta 20 mg'ın resmi fiyat listelerindeki ilk kaydı 29 Nisan 2011 tarihlidir [14]. ABD'de ilk jenerik tadalafil ise ancak Mayıs 2018'de onaylanmıştır [21].
- Ruhsat devri. Afilta'nın 5 mg ve 20 mg'lık ruhsatları 28 Mart 2026'da yeni numaralarla Lilyum İlaç ve Kimya Sanayi Ticaret A.Ş. adına düzenlenmiştir. Kullanma talimatlarında üretim yeri olarak Sanofi'nin Lüleburgaz tesisi yazılıdır [22, 23].
- İlişki öncesi kullanım. Ekim 2026'da e-reçete listesinde aktif olan tek Afilta kutusu 20 mg 4 tablettir [18]. Bu doz, sertleşme sorununda ilişkiden önce alınmak üzere ruhsatlıdır ve her gün kullanım için önerilmez [22].
Bu nedenle derlemenin ağırlık noktası, tadalafilin ilişki öncesi kullanımıdır. Afilta'nın etkinliği ve güvenliliğine dair kanıt, tadalafilin ilk ruhsat sahibi tarafından yapılan çalışmalardan gelir. Afilta, bu kanıta Türkiye mevzuatındaki eşdeğer ürün yolu üzerinden dayanır (Bölüm 3).
1.2 Sertleşme sorununun boyutu
Sertleşme sorunu, cinsel ilişki için yeterli sertleşmenin elde edilememesi ya da sürdürülememesidir. Bu tanım ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin 1993 tarihli uzlaşı toplantısında yapılmıştır [24]. Avrupa Üroloji Derneği'nin kılavuzunda sertleşme sorununun bir hastalık değil, bir belirti olduğu ve bazı hastalarda altta yatan durumun gözden kaçabileceği belirtilmiştir [12].
Türkiye'de 40 yaş ve üzerindeki erkeklerde yapılan toplum çalışmasında, yaşa göre düzeltilmiş sıklık %69,2, orta ve ağır sorun sıklığı %36 bulunmuştur [25]. Dünyada etkilenen erkek sayısının 2025'e kadar yaklaşık 322 milyona çıkacağı hesaplanmıştır [26]. Sorunun sıklığı yaşla birlikte artar ve yaş, en güçlü risk etkeni olarak öne çıkar [27].
Sertleşme sorunu ile kalp-damar hastalıkları aynı risk etkenlerini paylaşır. Damar sertliğinin bütün vücudu etkilediği, ancak penisi besleyen atardamarların küçük çaplı olduğu için belirtilerin önce burada ortaya çıkabileceği ileri sürülmüştür. Bu görüşe "atardamar çapı varsayımı" denir [28]. Princeton uzlaşı toplantılarında da sertleşme sorununun kalp-damar hastalığı için bir uyarı işareti olduğu kabul edilmiştir [29]. Bu nedenle Afilta kullanmak isteyen bir erkeğin önce hekim tarafından değerlendirilmesi, yalnızca ilacın uygunluğu için değil, kalp sağlığı için de önemlidir.
1.3 İlişki öncesi tedavi ne demektir
Sertleşme sorununda ağızdan alınan PDE5 baskılayıcıları iki şekilde kullanılır. Birincisi, ilacın yalnızca cinsel ilişki beklendiğinde, ilişkiden belirli bir süre önce alınmasıdır. Bu kullanıma ilişki öncesi ya da "gerektiğinde" kullanım denir. İkincisi, düşük bir dozun her gün düzenli alınmasıdır. Tadalafil her iki şekilde de kullanılabilen bir ilaçtır. EAU kılavuzuna göre tadalafil ilişki öncesi 10 ve 20 mg, her gün ise 5 mg dozunda kullanılır [12].
İlişki öncesi kullanımın avantajı, ilacın yalnızca gerektiğinde alınmasıdır. Dezavantajı, ilişkinin ilaç alımına göre planlanması gereğidir. Tadalafil bu dezavantajı uzun etki süresiyle azaltır. Tek bir dozun etkisi 36 saate kadar sürebilir [22]. Bölüm 4'te bu zaman aralığının bilimsel dayanağı, Bölüm 5'te doz seçimi, Bölüm 7'de ise günlük kullanıma ne zaman geçildiği ele alınmıştır.
1.4 Derlemenin yapısı
Derleme şu sırayla ilerler:
- Afilta'nın kimliği, ruhsatı, üretimi, kutuları ve tabletleri (Bölüm 2).
- Ruhsat devrinin ve eşdeğer ilaç olmanın anlamı (Bölüm 3).
- İlişki öncesi tadalafilin vücuttaki zaman çizelgesi (Bölüm 4).
- 10 mg ile 20 mg arasında doz seçimi ve Afilta kutularının buna etkisi (Bölüm 5).
- İlişki öncesi kullanımdaki etkinlik (Bölüm 6), günlük kullanım ve prostat (Bölüm 7).
- Diğer ilişki öncesi sertleşme ilaçlarıyla karşılaştırma (Bölüm 8).
- Hastanın durumuna göre güvenlik ve ilaç etkileşimleri (Bölüm 9).
- Sertleşme sorununun tedavi yolunda Afilta'nın yeri (Bölüm 10).
- Afilta'nın fiyatı ve 2011'den bu yana fiyat seyri (Bölüm 11).
- Orijinal kutunun tanınması ve güvenli tedarik (Bölüm 12).
Her bölüm kısa bir özetle başlar. Altı noktalı çizgiyle işaretli terimlerin açıklaması, terimin üzerine gelindiğinde ya da dokunulduğunda görünür. Bu derleme tedavi önerisi içermez. Afilta reçeteli bir ilaçtır ve kullanımına hekim karar verir.
Bölüm 2
Afilta'nın ruhsatı, kutusu ve tableti
Afilta'nın kimliği, ruhsatı ve kutuları
Afilta'nın 5 mg ve 20 mg'lık iki ruhsatı vardır. İkisi de 28 Mart 2026'da Lilyum İlaç adına yeni numaralarla düzenlenmiştir. Tabletler Sanofi'nin Lüleburgaz tesisinde üretilir. 20 mg'lık tablet sarı ve badem şeklindedir, 5 mg'lık tablet sarı, oval ve tek tarafı çentiklidir. Ekim 2026'da eczanede aktif olan tek kutu, Sanofi barkodlu 20 mg 4 tablettir. Lilyum adına yeni barkodlu 20 mg kutunun fiyat kaydı bulunmaktadır, ancak bu kutu ve 5 mg'lık Afilta henüz e-reçete aktif listesinde değildir.
2.1 Ruhsat sahibi, üretici ve ruhsat numaraları
TİTCK'nin KÜB ve KT veri tabanında Afilta adıyla 5 mg ve 20 mg film kaplı tablet olmak üzere iki ürün kayıtlıdır. İki ürünün belgeleri de 28 Mart 2026'da onaylanmıştır [1]. Ruhsat bilgileri Tablo 2.1'de verilmiştir.
Tablo 2.1. Afilta'nın ruhsat bilgileri (Ekim 2026)
| Bilgi | Afilta 20 mg | Afilta 5 mg |
|---|---|---|
| Ruhsat sahibi | Lilyum İlaç ve Kimya Sanayi Ticaret A.Ş., Ümraniye, İstanbul | Lilyum İlaç ve Kimya Sanayi Ticaret A.Ş., Ümraniye, İstanbul |
| Ruhsat numarası | 2026/92 | 2026/101 |
| Ruhsat tarihi | 28.03.2026 | 28.03.2026 |
| Üretim yeri | Sanofi İlaç San. ve Tic. A.Ş., Lüleburgaz, Kırklareli | Sanofi İlaç San. ve Tic. A.Ş., Lüleburgaz, Kırklareli |
| Endikasyon | Sertleşme sorunu | Sertleşme sorunu, iyi huylu prostat büyümesi ve ikisi birlikte |
| KÜB'de yazılı kutular | 2 ve 4 tablet | 14 ve 28 tablet |
| Raf ömrü | 36 ay | 24 ay |
Belgelerde ilk ruhsat tarihi olarak 28.03.2026 yazılıdır [22]. Oysa Afilta 20 mg'ın resmi fiyat kayıtları 2011'den bu yana kesintisiz sürmektedir [14]. Bu durum, ruhsatın yeni bir ürün için değil, ruhsat devriyle yeni sahibi adına yeniden düzenlendiğini göstermektedir. Ruhsat devrinin işleyişi Bölüm 3'te anlatılmıştır.
Ruhsat sahibi ile üretici arasındaki ayrım hasta açısından önemlidir. Ruhsat sahibi, ürünün güvenliliğinden, yan etki bildirimlerinin izlenmesinden ve belgelerin güncellenmesinden sorumlu firmadır. Üretici ise tabletleri fiilen üreten tesistir. Türkiye'de üretici olmayan bir firma, yönetmelikte tanımlı koşulları sağlayan bir üreticiyle fason üretim sözleşmesi yaparak ruhsat sahibi olabilir [6]. Afilta'nın kullanma talimatında ruhsat sahibi Lilyum, üretim yeri Sanofi olarak gösterilmiştir [23, 31].
2.2 Eczanede bulunan kutular
Ruhsatta yazılı kutuların hepsi piyasada değildir. TİTCK'nin 13 Ekim 2026 tarihli e-reçete aktif ürün listesinde Afilta adıyla tek kutu vardır. Bu kutu 20 mg 4 tablettir, barkodu 8699502093225'tir ve firma adı Sanofi İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak yazılıdır. Reçete türü "Normal"dir [18].
Bir fiyat kaynağında, Lilyum İlaç adına 8681911090285 barkodlu ikinci bir Afilta 20 mg 4 tablet kaydı da bulunmaktadır. İki kaydın fiyatı aynıdır ve 9 Ekim 2026'da güncellenmiştir [16]. Bu yeni barkodlu kutu, 13 Ekim 2026 aktif listesinde henüz yer almamaktadır [18]. Afilta 5 mg'ın ise aktif listede kutusu yoktur.
Bu tablo ruhsat devrinin olağan bir geçiş dönemine karşılık gelir. Yönetmeliğe göre yeni ruhsat düzenlendikten sonra, iki firmanın noter onaylı mutabakatıyla bir yıl süreyle eski barkodlu ürünlerin üretilmesine izin verilir. Bu ürünler yalnızca devralan firma tarafından piyasaya sunulabilir ve son kullanma tarihleri dolana kadar piyasada bulunabilir [6]. Bu nedenle bir süre eczanede eski ve yeni barkodlu Afilta kutuları birlikte görülebilir. İki kutunun içeriği aynı ürün bilgisine dayanır.
2.3 Tabletin görünümü
Afilta'nın iki gücünün tabletleri birbirinden farklı görünür [22, 30]:
- Afilta 20 mg. Sarı renkli, badem şeklinde, film kaplı tablet. Belgede tablet üzerinde bir yazı ya da çentikten söz edilmez.
- Afilta 5 mg. Sarı renkli, oval, tek tarafı çentikli, film kaplı tablet.
Afilta 20 mg'ın badem şekli, ilk ruhsatlı tadalafil ürününün tablet şekline benzer. Türkiye KÜB'üne göre Cialis 20 mg da sarı ve badem şeklindedir, ancak bir yüzünde "C 20" baskısı bulunur [2]. Bu ayrıntı, kutudan çıkan tabletin hangi ürüne ait olduğunu anlamak için yararlıdır (Bölüm 12).
5 mg'lık tabletteki çentiğin anlamı dikkat ister. KÜB'de 5 mg tadalafil içeren ürünlerin, çentikli tabletler dışında, bölünerek kullanılmasının uygun olmadığı yazılıdır [30]. Ancak aynı belgede Afilta'nın çentiğinin tableti eşit iki doza bölmek için olduğu ayrıca belirtilmemiştir. Kullanma talimatında ise tabletin bütün olarak bir miktar suyla yutulması istenir [31]. Bu nedenle 5 mg'lık Afilta'nın bölünüp bölünemeyeceğine hasta kendi başına karar vermemeli, hekim ya da eczacıya danışmalıdır.
2.4 Tabletin içeriği
Afilta'nın yardımcı maddeleri iki güçte aynıdır. Tablet çekirdeğinde laktoz, hidroksipropil selüloz, kroskarmeloz sodyum, sodyum lauril sülfat, mikrokristalize selüloz ve magnezyum stearat bulunur. Sarı film kaplama hidroksipropil metilselüloz, titanyum dioksit, makrogol (PEG 4000) ve sarı demir oksitten oluşur [22, 30].
Laktoz, laktoz hidrus ve laktoz "fast flow" olmak üzere iki farklı biçimde kullanılmıştır. Bir Afilta 20 mg tableti 212,90 mg laktoz hidrus ve 35 mg laktoz fast flow, yani toplam yaklaşık 248 mg laktoz içerir. Bir Afilta 5 mg tableti 51,98 mg laktoz hidrus ve 8,75 mg laktoz fast flow, yani toplam yaklaşık 61 mg laktoz içerir [22, 30]. Laktozun inek sütü kaynaklı olduğu belgelerde ayrıca belirtilmiştir. Bu miktarlar etken maddeyle orantılıdır, yani 5 mg'dan 20 mg'a etken madde 4 kat artarken laktoz da yaklaşık 4 kat artmıştır.
Laktoz içerdiği için Afilta, nadir kalıtsal galaktoz intoleransı, total laktaz eksikliği ya da glukoz-galaktoz emilim bozukluğu olan kişilerde kullanılmamalıdır [22].
2.5 Saklama koşulları ve raf ömrü
İki güç de 25 derecenin altındaki oda sıcaklığında, nemden korumak için orijinal ambalajında saklanır. Tabletler PVC/PE/PVDC ve alüminyum katmanlı blisterler içinde sunulur [22, 30]. Raf ömrü 20 mg için 36 ay, 5 mg için 24 aydır.
Raf ömrü, kutunun üzerindeki son kullanma tarihinin hesaplandığı süredir. Son kullanma tarihi geçmiş ilaç kullanılmamalı ve ilaç toplama sistemine verilmelidir [23].
2.6 Afilta ile Cialis'in belgelerinin karşılaştırması
Afilta'nın referans ürünü Cialis'tir. İki ürünün Türkiye KÜB'leri doz, kontrendikasyon, uyarı, etkileşim ve yan etki bölümlerinde aynı bilgileri içerir. Ayrıştıkları bilgiler Tablo 2.2'de gösterilmiştir.
Tablo 2.2. Afilta 20 mg ile Cialis 20 mg'ın Türkiye KÜB'lerinde ayrışan bilgiler
| Özellik | Afilta 20 mg | Cialis 20 mg |
|---|---|---|
| Tablet | Sarı, badem şeklinde, baskısız | Sarı, badem şeklinde, bir yüzünde "C 20" |
| Laktoz | 212,90 mg hidrus ve 35 mg fast flow | 245 mg monohidrat |
| Kaplama maddeleri | Hidroksipropil metilselüloz, titanyum dioksit, makrogol, sarı demir oksit | Hipromelloz, triasetin, titanyum dioksit, sarı demir oksit, talk |
| Raf ömrü | 36 ay | 36 ay |
| Kutular | 2 ve 4 tablet | 2, 4 ve 8 tablet |
| Ruhsat sahibi | Lilyum İlaç (İstanbul) | Lilly İlaç Ticaret (İstanbul) |
Aynı ürünün iki gücüne ait belgeler arasında da ayrıntı farkı olabilir. Afilta 20 mg KÜB'ünde, Cialis 20 mg KÜB'ünde olduğu gibi, ağır böbrek yetmezliği olanlarda tadalafil kullanılmasının önerilmediği yazılıdır. Afilta 5 mg KÜB'ünde ise bu hastalarda ilişki öncesi en yüksek dozun 10 mg olduğu belirtilmiştir [22, 30, 2]. Böbrek hastalığı olan biri için belirleyici olan, hekimin değerlendirmesidir (Bölüm 9).
Bölüm 3
Afilta'nın ruhsatı neden değişti?
Ruhsat devri ve eşdeğer ilaç olmanın anlamı
Afilta'nın ruhsatı 2026'da Sanofi'den Lilyum İlaç'a geçmiştir. Türkiye'de ruhsat devri noter onaylı bir sözleşme, ürün dosyasının eksiksiz teslimi ve devralan firmanın sorumlulukları yerine getirebileceğinin belgelenmesiyle yapılır. Devirden sonra bir yıl boyunca eski barkodlu kutular üretilip yalnızca yeni ruhsat sahibince piyasaya verilebilir. Afilta, Cialis'in eşdeğeri olarak ruhsatlıdır. Eşdeğer bir ilaç kendi etkinlik çalışmasını yapmaz, referans ürünle biyoeşdeğerliğini gösterir. Afilta'nın 2011'de, yani Avrupa ve ABD'deki jeneriklerden yıllar önce piyasada olması, Türkiye'deki veri koruma kuralının 2005 sonrası ruhsatlarla sınırlı olmasıyla uyumludur.
3.1 Ruhsat devri nasıl yapılır
Türkiye'de bir ilacın satılabilmesi için TİTCK'den ruhsat alınması gerekir. Ruhsat, ürünün kalitesinden, güvenliliğinden ve belgelerinin güncel tutulmasından sorumlu olan kişiye ya da firmaya verilir. Bu ruhsat başka bir firmaya devredilebilir. Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği'nin 26. maddesi devir için istenen belgeleri sayar [6]:
- Devrin konusu olan ürünün adını, ruhsat tarihini ve numarasını, devreden ve devralan tarafların adlarını ve adreslerini içeren, noter huzurunda düzenlenmiş sözleşme.
- TİTCK onaylı, tam ve güncel ürün dosyasının devralan tarafa eksiksiz teslim edildiğini gösteren tutanak.
- Devralan firmanın sorumlu kişilerini, ilaç güvenliliği (farmakovijilans) yetkilisini ve bilim servisini gösteren belgeler.
- Güncellenmiş KÜB, kullanma talimatı ve iç ve dış ambalaj örnekleri.
- Ürünün üretildiği yerin iyi imalat uygulamalarına uygun olduğunu gösteren belge.
- Devralan firma üretici değilse, yönetmelikte tanımlı koşulları taşıyan bir üreticiyle yapılmış fason üretim sözleşmesi.
Devir, ürünün içeriğini değiştirmek için bir yol değildir. Noter aracılığıyla yapılan devirlerde devralan firmanın, devir başvurusu sırasında üründe bir değişiklik yapılmadığını taahhüt etmesi gerekir. Sonradan gereken güncellemeler ayrıca başvuru yapılarak ve kılavuzlara göre yapılır [6].
Yönetmelik geçiş dönemini de düzenler. İki firmanın noter onaylı mutabakatıyla, yeni ruhsatın düzenlendiği tarihten sonra bir yıl boyunca eski barkodlu ürünlerin üretilmesine izin verilir. Bu ürünler yalnızca devralan firma tarafından piyasaya sunulabilir, üretim bildirimleri İlaç Takip Sistemi üzerinden denetlenir ve ürünler son kullanma tarihleri dolana kadar piyasada kalabilir [6].
3.2 Afilta'nın devrine ait kamuya açık izler
Afilta'nın devri hakkında firmaların ya da TİTCK'nin kamuya açık bir duyurusu bu derlemenin taramasında bulunamamıştır. Ancak resmi belgeler ve kayıtlar devrin izlerini taşır:
- Yeni ruhsatlar. Afilta 20 mg ve 5 mg'ın KÜB'lerinde ruhsat sahibi olarak Lilyum İlaç, ilk ruhsat tarihi olarak 28 Mart 2026, ruhsat numarası olarak 2026/92 ve 2026/101 yazılıdır [22, 30].
- Aynı üretici. Kullanma talimatlarında üretim yeri Sanofi'nin Lüleburgaz tesisi olarak gösterilmiştir [23, 31]. Yani tabletleri üreten tesis değişmemiştir.
- İki barkod. E-reçete aktif listesinde Sanofi adıyla 8699502093225 barkodlu kutu bulunur [18]. Bir fiyat kaynağında ise Lilyum adına 8681911090285 barkodlu kutu da kayıtlıdır [16].
- Kesintisiz fiyat geçmişi. Sanofi barkodlu kutunun fiyat kayıtları 2011'den Ağustos 2026'ya kadar kesintisiz sürer [14].
Bu izler yönetmelikteki geçiş düzeniyle uyumludur. Yeni ruhsat yeni sahibi adına düzenlenmiş, eski barkodlu ürün bir süre daha piyasada kalmıştır. Hasta açısından en önemli nokta, iki barkodlu kutunun aynı ürün bilgisine ve aynı üretim yerine dayanmasıdır.
3.3 Eşdeğer ilaç ne demektir
Bir ilacın ilk ruhsatı, laboratuvar, hayvan ve insan çalışmalarından oluşan kapsamlı bir dosyayla alınır. Tadalafil için bu dosya Cialis adıyla hazırlanmıştır. Cialis'in Avrupa Birliği ruhsatı 12 Kasım 2002 tarihlidir [32]. Bu ilk ruhsatlı ürüne referans tıbbi ürün denir.
Yönetmelikte eşdeğer tıbbi ürün, etkin madde bakımından referans ürünle aynı nitel ve nicel bileşime ve aynı farmasötik şekle sahip olan ve biyoeşdeğerliği uygun çalışmalarla kanıtlanmış ürün olarak tanımlanır [6]. Bir eşdeğer ürün için yapılan başvuruda toksikoloji, farmakoloji ve klinik çalışma sonuçlarının sunulması gerekmez, referans ürünün değerlendirilmiş verileri esas alınır [6]. Biyoeşdeğerlik çalışmalarında kullanılacak referans ürün için ilk tercih, Türkiye piyasasındaki orijinal üründür [7].
Afilta'nın KÜB'ündeki klinik çalışma sonuçları, örneğin etkinin 16 dakikada başlayıp 36 saat sürmesi, tadalafilin ilk ruhsatı için yapılan çalışmalardan gelir [22]. Bu sonuçların Afilta için geçerli sayılmasının dayanağı biyoeşdeğerliktir.
3.4 Biyoeşdeğerlik kısaca
İki ilacın biyoeşdeğer sayılması için, aynı dozda verildiklerinde kana geçen etken madde miktarının ve hızının önceden belirlenmiş sınırlar içinde kalması gerekir. Avrupa İlaç Ajansı'nın kılavuzuna göre çalışma genellikle sağlıklı gönüllülerde, her katılımcının iki ürünü de sırayla aldığı çapraz bir düzende yapılır. Kandaki toplam maruziyet ve en yüksek düzey için iki ürün arasındaki oranın %90 güven aralığının %80,00 ile %125,00 arasında kalması istenir [8].
Tadalafil için ayrıca ürüne özgü bir kılavuz vardır. 2025 tarihli son sürümde tadalafil "yüksek riskli ürün" olarak sınıflandırılmış ve eşdeğerlerden 20 mg'lık dozla biri aç, biri tok karnına iki ayrı çalışma istenmiştir. Gerekçe, tabletin yardımcı maddelerinin tok karnına emilimi etkileyebilmesidir [9].
Bu koşullar bugünkü Avrupa standardını gösterir. Afilta'nın Türkiye'deki ilk ruhsatının hangi tarihte ve hangi biyoeşdeğerlik verisiyle alındığı kamuya açık belgelerde yer almaz. Düzenleyici kurumların uzun yıllara yayılan verileri, biyoeşdeğer bulunan eşdeğer ilaçların kandaki düzeyinin referans ürününkine çok yakın olduğunu göstermektedir. ABD'de 12 yılda onaylanan 2.070 çalışmada eşdeğer ile referans arasındaki ortalama fark, toplam maruziyette %3,56 bulunmuştur [33].
3.5 Afilta neden bu kadar erken piyasadaydı
Afilta 20 mg'ın resmi fiyat listelerindeki ilk kaydı Nisan 2011'dir [14]. ABD'de ilk jenerik tadalafil Mayıs 2018'de onay almıştır [21]. Türkiye'de bir tadalafil eşdeğerinin bu kadar erken satılabilmesi, veri koruma kuralıyla ilişkili olabilir.
Yönetmeliğe göre referans ürünün dosyasının eşdeğer başvurularında kullanılmasını belirli bir süre engelleyen veri imtiyazı, Gümrük Birliği alanında 1 Ocak 2005'ten sonra ilk kez ruhsatlandırılan referans ürünler için geçerlidir. Süresi altı yıldır ve Türkiye'de patent koruması olan ürünlerde patent süresiyle sınırlıdır [6]. Cialis'in Avrupa ruhsatı ise 2002 tarihlidir [32]. Bu tarih sınırı, tadalafil için Türkiye'de bir veri imtiyazı süresinin işlemediğini düşündürür.
Veri imtiyazı tek etken değildir. Patent koruması da eşdeğerlerin piyasaya çıkış zamanını belirler ve Türkiye'deki tadalafil patentlerinin durumu bu derlemede incelenmemiştir. Bu nedenle erken piyasaya çıkışın kesin nedeni hakkında bir yargıya varılamaz. Kesin olan, Türkiye'deki hastaların tadalafil eşdeğerlerine Avrupa ve ABD'deki hastalardan yıllar önce erişebildiğidir.
3.6 Ruhsat devri hasta için ne değiştirir
Ruhsat devri ilacın etken maddesini, dozunu ya da kullanımını değiştirmez. Afilta örneğinde üretim yeri de değişmemiştir [23]. Hastanın fark edebileceği değişiklikler şunlardır:
- Kutu ve barkod. Yeni ruhsat sahibinin adını taşıyan kutular farklı bir barkodla gelir. Bir süre eski ve yeni kutular birlikte bulunabilir (Bölüm 2.2).
- Belgelerdeki firma bilgisi. Kullanma talimatında ruhsat sahibi olarak Lilyum İlaç, iletişim bilgisi olarak bu firmanın adresi ve telefonu yazar [23].
- Yan etki bildirimi. Yan etkiler her durumda Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne bildirilebilir. Bildirimde ilacın adı ve kutunun parti numarası yazılmalıdır (Bölüm 9).
Fiyat açısından iki barkodlu kutu Ekim 2026'da aynı fiyattadır [16]. Bir eczanede yeni barkodlu kutunun bulunmaması, ürünün piyasadan çekildiği anlamına gelmez. Geçiş döneminde eski barkodlu kutular satılmaya devam eder.
Bölüm 4
Afilta ne zaman etki eder, etkisi kaç saat sürer?
İlişki öncesi tadalafilin zaman çizelgesi
Afilta yutulduktan sonra tadalafil hızla emilir ve kandaki en yüksek düzeye ortalama 2 saatte ulaşır. Çalışmalarda plaseboya göre fark 16. dakikada başlamış, 24 ve 36 saat sonra da sürmüştür. Önerilen alım zamanı ilişkiden en az 30 dakika öncesidir. Yemek emilimi değiştirmez. Yarı ömür ortalama 17,5 saat olduğu için ilaç vücuttan birkaç günde atılır. Bu uzun süre, nitrat gibi ilaçlarla etkileşimin de uzun sürmesi anlamına gelir. Etki ancak cinsel uyarıyla ortaya çıkar.
4.1 Etki için cinsel uyarı neden gerekir
Sertleşmenin başlaması için sinir uçlarından ve damarın iç yüzeyinden nitrik oksit salınması gerekir. Nitrik oksit penis düz kasında cGMP adlı maddenin yapımını artırır, cGMP düz kası gevşetir ve doku kanla dolar [34]. İnsan dokusunda yapılan deneylerde, sinir uyarısıyla oluşan bu gevşemenin nitrik oksit yapımı engellendiğinde azaldığı gösterilmiştir [35].
Tadalafil bu süreci başlatmaz, cGMP'yi parçalayan PDE5 enzimini baskılayarak süreci güçlendirir. Afilta KÜB'ünde de cinsel uyarı olmadığında tadalafilin hiçbir etkisi olmadığı yazılıdır [22]. Kullanma talimatına göre çiftin, ilaç kullanılmıyormuş gibi ön sevişmede bulunması gerekir [31]. Bu nedenle "ilaç aldım ama hiçbir şey olmadı" deneyimlerinin bir kısmı, ilacın yetersizliğinden değil, uyarının eksik olmasından kaynaklanabilir.
4.2 İlk dakikalar ve ilk saatler
Tadalafil ağızdan alındıktan sonra hızla emilir. 237 sağlıklı gönüllünün verilerinin birleştirildiği analizde 20 mg'lık dozdan sonra kandaki ortalama en yüksek düzey 378 mikrogram/litre bulunmuş ve bu düzeye ortalama 2 saatte ulaşılmıştır [36]. EAU kılavuzunda da tadalafilin etkili olduğu aralığın uygulamadan 30 dakika sonra başladığı, en yüksek etkinliğe yaklaşık iki saatte ulaşıldığı belirtilmiştir [12].
Etkinin ne kadar erken başlayabileceği ayrıca araştırılmıştır. Evde yapılan çift kör bir çalışmada çiftler, ilaç alındıktan sonraki ilk 30 dakika içinde ilk yeterli sertleşmenin zamanını kronometreyle kaydetmiştir. 20 mg tadalafil ile plaseboya göre anlamlı etki 16. dakikadan itibaren görülmüştür. 10 mg ile 30. dakikadaki fark anlamlılık sınırına yakın kalmıştır [37]. 1.054 hastayla yapılan üç çalışmanın birleşik sonucunda da etki en erken 16 dakikada başlamıştır [22].
Bu bulguların pratik sonucu şudur. Afilta'nın ilişkiden en az 30 dakika önce alınması önerilir [22]. Bazı kişilerde etki daha erken başlayabilir, ancak bu süreye güvenilerek planlama yapılmamalıdır. İlk kullanımlarda daha uzun bir süre bırakmak, ilacın etkisinin değerlendirilmesini kolaylaştırır.
4.3 Ertesi gün ve 36 saat
Tadalafili diğer ilişki öncesi ilaçlardan ayıran özellik etki süresidir. 348 erkekle yapılan bir çalışmada katılımcılar 20 mg tadalafil ya da plasebo aldıktan yaklaşık 24 ve 36 saat sonra ilişkiye girmeyi denemiştir. Tadalafil alanlarda girişimlerin 36. saatte %59,2'si, 24. saatte %52,9'u başarılı olmuştur. Plasebo alanlarda bu oranlar %28,3 ve %29,1'de kalmıştır [38].
Bu uzun pencere gerçek kullanıma da yansımıştır. 11 çalışmada tadalafil 10 ya da 20 mg alan 1.464 erkeğin kayıtlarına göre, yaş ve sorunun derecesi ne olursa olsun erkeklerin en az %79'u 12 hafta içinde en az bir kez ilacı aldıktan 4 ile 36 saat sonra ilişkiye girmeyi denemiştir. Erkeklerin en az %53'ü ise bunu 12 ile 36 saat arasında yapmıştır [39]. Yani hastalar, ilacı ilişkinin hemen öncesine bağlamadan kullanma olanağını fiilen değerlendirmiştir.
Tablo 4.1. Tek doz tadalafilin zaman çizelgesi
| Zaman | Ne olur | Kaynak |
|---|---|---|
| 16. dakika | 20 mg ile plaseboya göre anlamlı etkinin en erken görüldüğü süre | [37] |
| 30. dakika | Önerilen en kısa alım süresi | [22] |
| Yaklaşık 2. saat | Kandaki en yüksek düzey ve en yüksek etki | [36, 12] |
| 17,5. saat | Ortalama yarı ömür, kandaki düzey yarıya iner | [22] |
| 24. saat | Başarılı ilişki oranı plaseboya göre hala anlamlı biçimde yüksek | [38] |
| 36. saat | Etkinin sürdüğü en uzun ölçüm noktası | [38, 22] |
| 48. saat | Nitrogliserinle etkileşimin artık saptanmadığı süre | [22] |
4.4 Yemek, saat ve alkol
Tadalafilin emilim hızı ve miktarı yemekten etkilenmez. Afilta aç ya da tok karnına alınabilir. Sabah ya da akşam alınması da emilimi klinik olarak anlamlı biçimde değiştirmez [22, 36]. Bu, ilişki öncesi kullanım için önemli bir kolaylıktır. Kişinin akşam yemeğinden sonra aldığı bir dozun etkisinin gecikmesi beklenmez.
Alkol ile birlikte kullanımda tadalafil kandaki alkol düzeyini değiştirmez, alkol de tadalafil düzeyini değiştirmez. Ancak yüksek miktarda alkol, bazı kişilerde ayağa kalkınca baş dönmesine ve tansiyon düşmesine yol açmıştır. Daha düşük alkol miktarında bu etki görülmemiştir [22]. Kullanma talimatına göre kandaki alkolü %0,08 düzeyine çıkaracak miktarda içki içilmemelidir. Alkol ayrıca sertleşme yeteneğini olumsuz etkileyebilir [31].
4.5 İlacın vücuttan atılması
Tadalafil karaciğerde CYP3A4 enzimiyle yıkılır. Etkisiz yıkım ürünlerinin yaklaşık %61'i dışkıyla, %36'sı idrarla atılır [22]. Yarı ömür ortalama 17,5 saattir ve kişiden kişiye 11,5 saatten 29,6 saate kadar uzanan geniş bir aralıkta değişir [36].
Uzun yarı ömrün iki sonucu vardır. Birincisi, tek bir dozun etkisi uzun sürer. İkincisi, ilacın vücuttan temizlenmesi de uzun sürer. Bu ikinci özellik, özellikle nitrat türü göğüs ağrısı ilaçları için önemlidir. 20 mg tadalafil ile dil altı nitrogliserin etkileşiminin incelendiği çalışmada etkileşim 24 saatten uzun sürmüş ve son tadalafil dozundan 48 saat sonra artık saptanmamıştır [22, 40]. Bu nedenle Afilta almış bir kişide acil bir durumda nitrat gerekirse, son dozdan en az 48 saat geçmiş olması göz önünde bulundurulur (Bölüm 9).
4.6 Peş peşe günlerde kullanım
İlişki öncesi kullanımda günde en fazla bir doz alınır [22]. Ancak bazı kişiler ilacı birbirine yakın günlerde tekrar alabilir. Her gün 10 ya da 20 mg tadalafil alan gönüllülerde kararlı kan düzeyine 5. günde ulaşılmış ve birikim yaklaşık 1,6 kat olmuştur [36]. Yani ardışık günlerde alınan dozlar, tek doza göre kanda daha yüksek bir düzey oluşturur.
Afilta KÜB'ünde 10 ve 20 mg'lık dozların ilişki öncesi alınması gerektiği ve sürekli her gün kullanım için önerilmediği açıkça yazılıdır [22]. Haftada iki ya da daha sık kullanım gereken kişilerde düşük dozda günlük kullanım seçeneği vardır ve bu karar hekime aittir (Bölüm 7).
4.7 Özel gruplarda zaman çizelgesi
Bazı kişilerde ilaç vücutta daha uzun kalır ya da daha yüksek düzeye ulaşır. Altı klinik farmakoloji çalışmasının sonuçlarına göre 65 yaş ve üzerindeki gönüllülerde maruziyet yaklaşık %25 daha yüksektir. Hafif ya da orta böbrek yetmezliğinde maruziyet yaklaşık iki katına çıkar. Şeker hastalarında maruziyet yaklaşık %19 düşüktür. Karaciğer bozukluğunun etkisi ise ihmal edilebilir bulunmuştur [41]. Ağır böbrek yetmezliğinde hemodiyaliz tadalafilin atılmasına anlamlı katkı sağlamaz [22].
Sertleşme sorunu olan 227 hastada yapılan popülasyon analizinde, hastalardaki ilaç seyri sağlıklı gönüllülerdekine benzer bulunmuştur. Yaş, kilo, sigara, alkol, kalp-damar hastalığı ve şeker hastalığı, doz ayarı gerektirecek bir fark yaratmamıştır [42]. Doz ayarına ilişkin öneriler Bölüm 5 ve Bölüm 9'da verilmiştir.
Bölüm 5
Afilta 20 mg nasıl kullanılır, hangi doz seçilir?
Afilta'da doz seçimi, 10 mg mı 20 mg mı
Tadalafilin ilişki öncesi önerilen başlangıç dozu 10 mg'dır. Yeterli olmazsa doz 20 mg'a çıkarılır ve günde birden fazla doz alınmaz. Çalışmalarda 20 mg, 10 mg'a göre biraz daha yüksek başarı oranı sağlamış, aradaki fark sorunun ağır olduğu kişilerde daha belirgin olmuştur. Ekim 2026'da eczanede bulunan tek Afilta kutusu 20 mg'lıktır ve bu tablet bölünmez. Afilta'nın 5 mg'lık ruhsatı vardır, ancak bu kutu henüz aktif listede değildir. Bu nedenle 10 mg ile başlaması gereken bir kişide hangi ürünün kullanılacağı hekimin kararıdır.
5.1 Belgelerdeki doz önerisi
Afilta 20 mg KÜB'üne göre yetişkin erkeklerde genel olarak önerilen doz, cinsel etkinlikten en az 30 dakika önce alınan 10 mg'dır. 10 mg'ın yeterli etki göstermediği hastalarda doz 20 mg'a yükseltilebilir. Günde en fazla bir doz kullanılır. 10 ve 20 mg'lık dozlar ilişki öncesi alınır ve sürekli her gün kullanım için önerilmez [22]. Belgede 10 mg'lık doz "10 mg (2x5 mg)" biçiminde yazılmıştır, yani iki adet 5 mg'lık tabletle alınması öngörülmüştür.
Aynı belgede 20 mg tadalafil içeren ürünlerin, çentikli tabletler dışında, bölünerek kullanılmasının uygun olmadığı da belirtilmiştir [22]. Afilta 20 mg'ın tableti çentiksizdir (Bölüm 2.3). Dolayısıyla Afilta 20 mg tableti ikiye bölünerek 10 mg elde edilmez.
EAU kılavuzunda da başlangıç dozu aynıdır. Kılavuza göre ilişki öncesi başlangıç dozu 10 mg'dır ve hastanın yanıtına ve yan etkilere göre ayarlanmalıdır [12].
5.2 Afilta kutularının doz seçimine etkisi
Belgedeki doz önerisi ile eczanedeki kutular arasında bir boşluk vardır. Ekim 2026'da e-reçete aktif listesinde yalnızca Afilta 20 mg 4 tablet bulunmaktadır. Afilta 5 mg'ın ruhsatı 28 Mart 2026'da düzenlenmiştir, ancak kutusu henüz aktif listede değildir [18, 30]. Bu durumda önerilen 10 mg'lık başlangıç dozu Afilta ile alınamaz.
Bu boşluk birkaç biçimde kapanabilir ve seçim hekime aittir:
- Hekim, hastanın durumunu değerlendirerek 20 mg ile başlamayı uygun görebilir. KÜB'de 20 mg, 10 mg yetersiz kaldığında önerilen dozdur.
- Hekim, başka bir firmanın 5 mg'lık tadalafil ürününden iki tablet ya da 10 mg'lık bir ürün reçete edebilir. Ekim 2026'da aktif listede 10 mg'lık yalnızca bir kutu vardır ve bu kutu başka bir firmanın 2 tabletlik ürünüdür [18].
- Afilta 5 mg piyasaya çıktığında, 10 mg'lık doz iki adet Afilta 5 mg ile alınabilecektir [30].
2,5 mg ile 20 mg arasında kana geçen tadalafil miktarı dozla doğru orantılıdır. Bu yüzden iki tane 5 mg'lık tablet, vücutta tek bir 10 mg'lık tabletle aynı düzeyi oluşturur [36].
5.3 Doz arttıkça etki ne kadar artar
Tadalafilin geliştirilme aşamasında farklı dozlar karşılaştırılmıştır. 179 erkekle yapılan erken bir çalışmada 2, 5, 10 ve 25 mg'lık ilişki öncesi dozlar plasebodan üstün bulunmuştur [43]. 212 hastanın katıldığı doz-yanıt çalışmasında doz 2 mg'dan 25 mg'a yükseldikçe yanıt da büyümüş, ulaşılabilen en büyük etki sorunu ağır olan hastalarda daha belirgin çıkmıştır [44].
10 ve 20 mg'ın doğrudan karşılaştırıldığı sonuçlar Tablo 5.1'de verilmiştir.
Tablo 5.1. İlişki öncesi 10 mg ve 20 mg tadalafilin karşılaştırması
| Ölçüt | Plasebo | 10 mg | 20 mg | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| İlk dozda başarılı ilişki | %31 | %56 | %67 | [45] |
| İlk dozda hazneye giriş | %47 | %74 | %79 | [45] |
| Şeker hastalarında ana ölçütler | Karşılaştırma grubu | Plaseboya üstün | Plaseboya üstün | [46] |
| Sertleşmesinin iyileştiğini bildirenler (alt gruplar) | %20-47 | %52-94 | %72-91 | [47] |
Beş çalışmanın birleşik analizinde 20 mg alan hastaların IIEF sertleşme puanı ortalama 7,9 puan artmış, girişimlerin %75'i başarıyla tamamlanmıştır [48]. 11 çalışmanın verisi yaş, neden ve ağırlığa göre ayrıldığında da 10 ve 20 mg'ın üstünlüğü hemen her grupta sürmüştür. Tek istisna, kalp-damar hastalığı olan alt grupta 10 mg'ın genel değerlendirme sorusundaki farkıdır [47].
Bu verilere göre 20 mg, 10 mg'a göre biraz daha yüksek başarı oranları sağlar. Fark her hastada aynı değildir. Hafif sorunu olan biri için 10 mg yeterli olabilirken, ağır sorunu olan, şeker hastalığı ya da sinir hasarı olan kişilerde 20 mg'a daha sık gerek duyulabilir.
5.4 Uzun süreli kullanımda doz
Kısa çalışmaların ardından yapılan açık etiketli bir uzatma çalışmasında 1.173 erkek 24 aya kadar izlenmiştir. Başlangıç dozu 10 mg idi. Doyurucu ilişki sağlanamazsa doz 20 mg'a çıkarılabiliyor, kalıcı ve dayanılmaz bir yan etki olursa 5 mg'a düşürülebiliyordu. Hastaların %74,8'i başka hastalıklar için ilaç kullanıyordu. Yan etki nedeniyle ilacı bırakma oranı %6,3 bulunmuştur [49].
Bu düzen, gerçek hayatta da izlenebilecek bir yolu gösterir. Tedaviye düşük dozla başlanır, yanıt yetersizse doz artırılır, yan etki olursa azaltılır. Kullanıcının dozu kendi başına değiştirmemesi, değişikliği hekimle birlikte yapması gerekir.
5.5 Yan etkiler ve doz
Afilta KÜB'üne göre en sık yan etkiler baş ağrısı, hazımsızlık, sırt ağrısı ve kas ağrısıdır ve sıklıkları doz arttıkça artar [22]. On plasebo kontrollü çalışmanın verisi bir arada incelendiğinde sırt ya da kas ağrısı 10 mg alanların %9,4'ünde, 20 mg alanların %8,3'ünde, plasebo alanların %3,7'sinde görülmüştür. Bu yakınma yüzünden tedaviyi bırakanlar 10 mg grubunda %0,3, 20 mg grubunda %0,7 oranında kalmıştır [50].
Bu veriler, 20 mg'a geçişin yan etki riskini ortadan kaldırmasa da çoğu kişide sorun yaratmayacağını gösterir. Yan etkiler genellikle hafif ya da orta şiddette ve geçicidir [22]. Yan etkiler belirginse hekim dozu yeniden değerlendirebilir.
5.6 Aşılmaması gereken sınırlar
- Günde bir doz. İlişki öncesi kullanımda günde en fazla bir doz alınır [22]. İlk doz yeterli gelmezse aynı gün ikinci doz alınmaz.
- En yüksek doz 20 mg. Ruhsattaki en yüksek ilişki öncesi doz 20 mg'dır [22]. Türkiye'de sertleşme sorunu için 20 mg'ın üzerinde ruhsatlı tadalafil ürünü yoktur (Bölüm 12).
- Başka ilaçla birleştirmemek. Tadalafilin diğer PDE5 baskılayıcıları ya da başka sertleşme tedavileriyle birlikte kullanımı çalışılmamıştır ve önerilmez [22].
Fazla doz alındığında görülen yan etkiler düşük dozlardakilere benzer. Sağlıklı gönüllülere 500 mg'a kadar tek doz verilmiştir. Gerektiğinde destekleyici tedavi uygulanır ve hemodiyaliz ilacın atılmasına katkı sağlamaz [22].
5.7 Özel gruplarda doz
Yaşlılarda ve şeker hastalarında doz ayarı gerekmez. Hafif ve orta böbrek yetmezliğinde de doz değişmez. Ağır böbrek yetmezliğinde Afilta 20 mg KÜB'üne göre tadalafil kullanılması önerilmez, Afilta 5 mg KÜB'üne göre ise bu hastalarda ilişki öncesi en yüksek doz 10 mg'dır [22, 30]. Ağır karaciğer bozukluğunda güvenlilik verisi sınırlıdır ve hekimin ayrıntılı bir yarar-risk değerlendirmesi yapması gerekir [22]. Afilta yalnızca yetişkin erkekler içindir.
Bu gruplardaki farkların nedeni, ilacın kandaki düzeyinin değişmesidir (Bölüm 4.7).
Bölüm 6
Afilta ne kadar etkili?
İlişki öncesi kullanımda etkinlik
İlişki öncesi alınan tadalafil, plasebo kontrollü çalışmalarda sertleşme işlevini belirgin biçimde iyileştirmiştir. 20 mg ile girişimlerin yaklaşık dörtte üçü başarıyla tamamlanmış, hastaların yaklaşık beşte dördü sertleşmesinin düzeldiğini bildirmiştir. Etki, sorunun derecesine ve nedenine göre değişir. Şeker hastalarında, prostat ameliyatı sonrasında ve omurilik yaralanmasında da anlamlı iyileşme sağlanmış, ancak bu gruplarda başarı oranları daha düşük kalmıştır. İlk dozda başarılı olamayanların önemli bir kısmı sonraki dozlarda başarıya ulaşmıştır. Bu kanıt Afilta ile değil, tadalafilin ilk ruhsatı için yapılan çalışmalarla elde edilmiştir.
6.1 Sonuçlar nasıl okunmalı
Sertleşme ilaçlarının çalışmalarında en çok kullanılan ölçek Uluslararası Erektil Fonksiyon İndeksi'dir (IIEF). 15 soruluk bu ölçek beş alanı ölçer ve on dilde doğrulanmıştır [51]. Altı sorudan oluşan sertleşme işlevi alanının puanı 26 ile 30 arasındaysa sertleşme sorunu yok sayılır. 22-25 hafif, 17-21 hafif ile orta, 11-16 orta, 6-10 ağır sorun olarak sınıflandırılır [52].
Puandaki değişimin hasta için ne anlama geldiği de önemlidir. 17 tadalafil çalışmasındaki 3.345 hastanın verisine göre, hastanın fark edebileceği en küçük iyileşme ortalama 4 puandır. Sorun ağırlaştıkça bu eşik de yükselir. Hafif sorunu olanlarda 2 puanlık, orta sorunu olanlarda 5 puanlık, ağır sorunu olanlarda 7 puanlık bir artış gerekir [53]. Çalışmalarda ayrıca hastaların her girişimden sonra doldurduğu günlük kullanılır. Bu günlükte "hazneye girebildiniz mi" ve "ilişkiyi tamamlayabildiniz mi" soruları yer alır.
6.2 Ana çalışmaların sonuçları
Tadalafilin ilişki öncesi kullanımı için yapılan ana çalışmaların özet sonuçları Tablo 6.1'de verilmiştir.
Tablo 6.1. İlişki öncesi tadalafil ile yapılan başlıca çalışmalar
| Çalışma | Katılımcılar | Başlıca sonuç |
|---|---|---|
| Erken doz çalışması | 179 erkek, 3 hafta | 2, 5, 10 ve 25 mg plasebodan üstün |
| Beş çalışmanın birleşik analizi | 1.112 erkek, 12 hafta | 20 mg ile IIEF puanı ortalama 7,9 arttı, girişimlerin %75'i başarılı, hastaların %81'i iyileşme bildirdi (plaseboda %35) |
| Üniversite hastanesinde ağır hastalar | Hastaların %51'inde ağır, %82'sinde organik sorun | Tüm ölçütlerde plasebodan üstün, eşler de daha memnun |
| 11 çalışmanın alt grup analizi | 2.102 erkek | 10 ve 20 mg yaş, kilo, sigara, eşlik eden hastalık ve ilaç kullanımına göre oluşturulan alt grupların neredeyse tamamında plasebodan üstün |
Üniversite hastanesinde yapılan çalışma ayrıca önemlidir. Bu çalışmada katılımcıların yarısında sorun ağır, çoğunda damar ya da sinir gibi organik bir nedene bağlıydı ve eşlik eden hastalıklar sıktı. Tadalafil bu zor hasta grubunda da tüm ana ve yan ölçütlerde plasebodan üstün bulunmuş, hastalar ve eşleri tedavinin etki süresinden de daha memnun kalmıştır [54].
6.3 İlk doz ve sonraki dozlar
İlişki öncesi kullanımda hastaların ilk izlenimi, tedaviye devam edip etmemelerini etkileyebilir. Beş çalışmanın ortak verisine göre ilk tabletten sonra ilişkiyi başarıyla tamamlayanlar 10 mg alanlarda %56, 20 mg alanlarda %67, plasebo alanlarda %31'dir. İlk denemede başarılı olanlar sonraki denemelerde de çoğunlukla başarılı olmuştur [45].
Aynı analizde ilk başarıya ulaşan erkeklerin oranı dozlar tekrarlandıkça artmış, başarılı ilişki için dördüncü ile sekizinci doz arasında yaklaşık %90'da sabitlenmiştir [45]. Bu sonuç, ilk denemede başarısız olan bir kişinin ilacı hemen etkisiz saymaması gerektiğini gösterir. Kaygı, yorgunluk, alkol ya da yetersiz cinsel uyarı ilk denemenin sonucunu etkileyebilir.
6.4 Özel hasta gruplarında etkinlik
Sertleşme sorununun nedeni ve eşlik eden hastalıklar, ilaca verilen yanıtı belirler. Tablo 6.2'de özel gruplarda yapılan çalışmalar özetlenmiştir.
Tablo 6.2. Özel gruplarda ilişki öncesi tadalafil
| Grup | Çalışma | Başlıca sonuç | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Şeker hastalığı | 216 erkek, 10 ve 20 mg, 12 hafta | Tüm ana ölçütler iyileşti, iyileşme HbA1c düzeyinden bağımsız, HbA1c değişmedi | [46] |
| Prostat kanseri ameliyatı sonrası | 303 erkek, sinir koruyucu ameliyattan 12-48 ay sonra, 20 mg | Girişimlerin %54'ünde hazneye giriş, %41'inde başarılı ilişki | [55] |
| Omurilik yaralanması | 186 erkek, 10 mg, gerekirse 20 mg | IIEF puanı 13,4'ten 22,6'ya çıktı, plaseboda 13,6 | [56] |
| Omurilik yaralanması, uzun dönem | Ortalama 33,6 ay izlem | İlk yanıt verenlerde iyileşme sürdü | [57] |
| Depresyon ilacı kullananlar | Türkiye, seratonin geri alım baskılayıcısı kullanan erkekler, 20 mg | Tüm cinsel işlev alanlarında iyileşme, tadalafil grubunun %92'si iyileşme bildirdi | [58] |
Prostat ameliyatı sonrası sonuçlar dikkatle yorumlanmalıdır. Ameliyattan sonra kısmi sertleşmesi olan alt grupta başarılı ilişki oranı %52'ye çıkmıştır [55]. Yani sinirlerin ne kadar korunduğu, ilacın etkisini büyük ölçüde belirler. Afilta KÜB'ünde de sinir koruyucu olmayan prostat ameliyatı ve pelvik cerrahi sonrasında tadalafilin etkili olup olmadığının bilinmediği yazılıdır [22].
Depresyon ilacı kullanan erkeklerle yapılan çalışma Türkiye'den yayımlanmıştır. Bu ilaçlar cinsel işlevi olumsuz etkileyebildiği için, bu grupta tadalafilin etkili olması pratik açıdan önemlidir [58].
6.5 Eşin ve ilişkinin gözünden
Sertleşme sorunu tek kişiyi değil, ilişkiyi ilgilendirir. 342 hastalık bir çalışmada tadalafil alan hastalar ve eşleri tedaviden plasebodakilere göre daha memnun kalmıştır. Kendine güven, özsaygı ve ilişki ölçeklerindeki iyileşme, sertleşme işlevindeki iyileşmeyle birlikte ilerlemiştir [59].
Eşlerin hangi ilacı tercih ettiği de araştırılmıştır. 100 çiftin iki ilacı sırayla 12'şer hafta denediği bir çalışmada, kadınlardan %79,2'si tadalafili, %15,6'sı sildenafili seçmiştir. Tercih nedenleri arasında daha rahat hissetmek ve ilişkinin zamana daha az bağlı olması öne çıkmıştır [60]. Bu bulgu, tadalafilin uzun etki süresinin çiftin yaşamındaki karşılığını gösterir.
6.6 Uzun süreli kullanımda etkinlik ve güvenlik
İlişki öncesi tadalafil çoğu zaman yıllarca kullanılır. 24 ay süren açık etiketli uzatma çalışmasına 1.173 erkek katılmıştır. Hastaların yaklaşık üçte birinde şeker hastalığı, yaklaşık üçte birinde yüksek tansiyon vardı. Toplam maruziyet 1.676 hasta-yılıdır. Bu sürede en çok bildirilen yakınmalar baş ağrısı (%15,8), hazımsızlık (%11,8), boğaz ve burun iltihabı (%11,4) ve sırt ağrısı (%8,2) olmuştur. Hastaların %6,3'ü bir yan etki yüzünden tedaviyi bırakmıştır [49].
Uzun süreli kullanım sertleşme sorununu genellikle kalıcı olarak düzeltmez. Değerlendirmelerde ağızdan alınan PDE5 baskılayıcılarının ömür boyu süren bir tedavi olduğu ve bırakma oranlarının yüksek olduğu vurgulanmıştır [61]. Bununla birlikte kısa süreli kullanımın, özellikle genç ve sorunu yeni başlamış erkeklerde, ilaçsız iyileşmeye köprü olabileceğine dair veriler de vardır (Bölüm 7.4).
6.7 Afilta açısından değerlendirme
Bu bölümdeki çalışmaların hiçbiri Afilta ile yapılmamıştır. Afilta KÜB'ündeki klinik bilgiler de tadalafilin ilk ruhsatı için yapılan çalışmalara dayanır [22]. Eşdeğer bir ürün için bu kanıtın geçerli sayılmasının dayanağı biyoeşdeğerliktir (Bölüm 3.4).
Bir kişinin Afilta'dan alacağı sonuç bu ortalamalardan farklı olabilir. İlaç yeterli gelmiyorsa ilk yapılacak şey, alım zamanının, cinsel uyarının ve alkol gibi etkenlerin gözden geçirilmesidir. EAU kılavuzuna göre yanıtsız görünen hastalarda ilacın doğru reçete edilip edilmediği, doğru kullanılıp kullanılmadığı ve ruhsatlı bir ilaç olup olmadığı kontrol edilmelidir [12]. Bunun ardından doz, kullanım şekli ya da tedavi yolu hekimle birlikte yeniden değerlendirilir (Bölüm 10).
Bölüm 7
Günlük tadalafil kullanımı ve prostat büyümesi
Günlük kullanım ve prostat büyümesi
Haftada iki ya da daha sık cinsel ilişki bekleyen erkeklerde ilişki öncesi kullanım yerine her gün düşük doz tadalafil düşünülebilir. Afilta'nın bu amaçla kullanılabilecek gücü 5 mg'dır ve aynı güç iyi huylu prostat büyümesine bağlı idrar şikayetlerinde de ruhsatlıdır. Ekim 2026'da Afilta 5 mg'ın kutusu henüz aktif listede değildir. Meta-analizlerde günlük ve ilişki öncesi kullanımın etkinliği büyük ölçüde benzer bulunmuş, tedaviye devam süresi tadalafilin iki kullanım şeklinde de sildenafilden uzun çıkmıştır. Prostat büyümesinde günlük 5 mg şikayet puanını plaseboya göre orta düzeyde düşürür.
7.1 Günlük kullanıma ne zaman geçilir
Afilta 5 mg KÜB'üne göre ilişki öncesi tadalafili daha sık kullanması gereken, örneğin haftada en az iki kez kullanan hastalarda, hastanın tercihi ve hekimin değerlendirmesiyle en düşük günlük doz düşünülebilir. Önerilen doz günde bir kez 5 mg'dır ve kişinin tolere edebilmesine göre 2,5 mg'a düşürülebilir. Günlük kullanımın uygunluğu belirli aralıklarla yeniden değerlendirilmelidir [30].
Kullanma talimatında günde bir kez alınan Afilta'nın günün herhangi bir saatinde cinsel uyarı olduğunda sertleşme sağladığı yazılıdır [31]. Bu kullanım şeklinin amacı, ilaç alımı ile cinsel yakınlaşma arasındaki zaman bağını kaldırmaktır. Kan düzeyi hesaplamaları, her gün alınan 5 mg'ın 24 saat boyunca etkili düzeyde kalacağını öngörmüş ve bu öngörü klinik çalışmalarla desteklenmiştir [62].
7.2 Günlük kullanımın kanıtı
Günlük tadalafilin etkinliği birçok randomize çalışmada gösterilmiştir:
- 268 erkekle yapılan 12 haftalık çalışmada IIEF puanı plaseboda 0,9, günlük 5 mg ile 9,7 puan artmış, 5 mg alanların yaklaşık yarısı normal sertleşme düzeyine ulaşmıştır [63].
- ABD'de 24 hafta süren çalışmada 2,5 ve 5 mg'lık günlük dozlar üç ana ölçütte de plasebodan üstün bulunmuştur [64].
- Altı çalışmadaki 1.913 erkeğin birleşik analizinde 5 mg, IIEF puanını plaseboya göre ortalama 5,4 puan artırmış ve sonuç farklı hasta alt gruplarında benzer çıkmıştır [65].
- Başlangıçta hiç başarılı girişimi olmayan 595 erkekte günlük 5 mg ile başarılı ilişki oranı 12 haftada %46,4'e yükselmiştir [66].
- Şeker hastası 298 erkekte 2,5 ve 5 mg'lık günlük dozlar plasebodan üstün bulunmuştur [67].
İlişki öncesi kullanımdan kısmi yanıt alan erkeklerle yapılan bir çalışmada, günlük 5 mg'a geçişten sonra hem erkeklerin hem eşlerinin tedavi memnuniyeti, önceki ilişki öncesi tedaviyle benzer düzeyde bulunmuştur [68].
7.3 Günlük mü, ilişki öncesi mi
İki kullanım şeklinin karşılaştırıldığı çalışmaların sonuçları Tablo 7.1'de özetlenmiştir.
Tablo 7.1. Günlük ve ilişki öncesi tadalafilin karşılaştırması
| Çalışma | Kapsam | Sonuç |
|---|---|---|
| Meta-analiz, 2017 | 6 randomize çalışma, 1.534 hasta | IIEF puanında fark yok, başarılı girişim ve ilişki oranlarında günlük kullanım biraz üstün, yan etkiler benzer |
| Sistematik derleme, 2018 | 8 çalışma | 12 haftada günlük kullanımda IIEF puanı ortalama 1,82 puan daha yüksek, klinik önemi belirsiz |
| Randomize açık çalışma, 2013 | 770 hasta, PDE5 baskılayıcı kullanmamış | Tedaviyi bırakma oranı günlük tadalafilde %52,2, ilişki öncesi tadalafilde %42,0, sildenafilde %66,7 |
Bu sonuçlar iki yolun da etkili olduğunu gösterir. Son çalışmada tadalafilin iki kullanım şeklinde de bırakmaya kadar geçen süre sildenafile göre uzundur. Sildenafil kullananlar "etki süresinin kısa olması" ve "ilacın cinsel yaşamımı kontrol ettiğini hissetmek" gibi nedenleri daha sık bildirmiştir [71].
Seçimi belirleyen başlıca etkenler ilişki sıklığı, kişinin tercihi ve maliyettir. Maliyet karşılaştırması Bölüm 11'de yapılmıştır.
7.4 Genç erkeklerde ve ameliyat sonrasında
Yeni başlamış sertleşme sorunu olan 50 yaşından genç 96 erkekte günlük 5 mg tadalafil ortalama 3 ay kullanılmış, ilaç bırakıldıktan sonra erkeklerin %85,4'ünde sertleşme işlevi ilaçsız olarak normale dönmüştür. Daha genç yaş bu iyileşmeyle ilişkilidir [72]. Bu çalışmanın kontrol grubu yoktur, bu nedenle iyileşmenin ne kadarının ilaca bağlı olduğu bilinmez.
Prostat kanseri ameliyatından sonra düzenli PDE5 baskılayıcı kullanımının sertleşmeyi kalıcı olarak geri getirip getirmediği tartışmalıdır. 423 hastalık randomize bir çalışmada 9 ay boyunca günlük 5 mg ya da ilişki öncesi 20 mg tadalafil kullanılmış, ilaçsız dönemin sonunda kendiliğinden normal sertleşme oranları plaseboyla benzer bulunmuştur. Günlük tadalafil tedavi süresince penis boyundaki kısalmayı azaltmıştır [73]. Sekiz randomize çalışmayı kapsayan bir Cochrane derlemesinde de düzenli PDE5 baskılayıcı kullanımının kısa dönemde kendiliğinden sertleşmeye etkisinin az ya da hiç olmayabileceği, ancak kanıtın çok düşük kalitede olduğu belirtilmiştir [74]. Farklı yöntemleri birlikte değerlendiren bir meta-analizde ise penis rehabilitasyonunun sertleşme işlevinde iyileşme gösteren hasta oranını artırdığı bulunmuştur [75].
7.5 Prostat büyümesinde Afilta 5 mg
Afilta 5 mg'ın ikinci endikasyonu, iyi huylu prostat büyümesine bağlı idrar yolu şikayetleri ve bu şikayetlerin sertleşme sorunuyla birlikte bulunduğu durumdur. Önerilen doz her gün yaklaşık aynı saatte alınan 5 mg'dır [30]. Prostat büyümesi için tedaviye başlamadan önce prostat kanseri ve kalp-damar durumu açısından değerlendirme yapılması gerekir [30].
Afilta 5 mg KÜB'ünde 1.500'den fazla hastanın katıldığı dört çalışmanın özeti verilmiştir. Bu çalışmalarda 5 mg tadalafil prostat şikayet puanını (IPSS) 12 haftada 4,8 ile 6,3 puan, plasebo 2,2 ile 4,2 puan düşürmüştür. İyileşme ilk haftada başlamış ve açık etiketli uzatmada bir yıl daha sürmüştür. Tamsulosinin karşılaştırma için kullanıldığı çalışmada puan düşüşü tadalafil, tamsulosin ve plasebo için sırasıyla 6,3, 5,7 ve 4,2'dir [30].
Bu etkinin boyutu orta düzeydedir. 16 çalışmayı kapsayan Cochrane derlemesinde PDE5 baskılayıcılarının IPSS'yi plaseboya göre ortalama 1,89 puan düşürdüğü, alfa blokerlerle benzer etki gösterdiği ve kanıtın düşük kalitede olduğu bildirilmiştir [76]. Sertleşme sorunu olan ve olmayan erkeklerde IPSS'deki iyileşme benzer bulunmuştur. Yani etki, sertleşmenin düzelmesine bağlı değildir [77]. 75 yaş ve üzerindeki erkeklerde ise tadalafil plasebodan anlamlı biçimde üstün bulunmamıştır [78].
Avrupa Üroloji Derneği'nin erkek alt üriner sistem şikayetleri kılavuzunda PDE5 baskılayıcıları orta ve ağır şikayetlerde, sertleşme sorunu olsun ya da olmasın, güçlü öneriyle yer alır [79].
7.6 Afilta 5 mg'ın tableti hakkında
Afilta 5 mg tableti oval ve tek tarafı çentiklidir. KÜB'de 5 mg tadalafil ürünlerinin çentikli tabletler dışında bölünmemesi gerektiği yazılıdır, ancak Afilta'nın çentiğinin eşit doza bölme amacı taşıdığı belirtilmemiştir [30]. Kullanma talimatında tabletin bütün olarak yutulması istenir [31]. Günlük dozun 2,5 mg'a düşürülmesi gerektiğinde bunun nasıl yapılacağına hekim karar vermelidir. Türkiye'de Ekim 2026'da aktif listede 2,5 mg'lık bir tadalafil ürünü bulunmamaktadır [18].
Bölüm 8
Afilta ile sildenafil, vardenafil ve avanafilin farkı
Afilta ve diğer ilişki öncesi sertleşme ilaçları
İlişki öncesi kullanılan başlıca sertleşme ilaçları sildenafil, vardenafil, avanafil ve tadalafildir. Hepsi aynı enzimi baskılar, ancak etki süreleri, yemekle ilişkileri ve yan etki profilleri farklıdır. Tadalafilin etkisi 36 saate kadar sürer ve yemekten etkilenmez, diğer ilaçların yarı ömrü daha kısadır. Büyük ağ meta-analizlerinde sildenafil etkinlikte bazen bir adım önde, tadalafil ise yan etki oranında en düşükler arasında bulunmuştur. Doğrudan karşılaştırmalarda hastaların ve eşlerinin çoğunluğu tadalafili tercih etmiştir. Tek bir en iyi ilaç yoktur, seçim kişinin ihtiyacına göre yapılır.
8.1 Dört ilacın temel farkları
İlişki öncesi kullanılan PDE5 baskılayıcılarının kullanım açısından farkları Tablo 8.1'de gösterilmiştir.
Tablo 8.1. İlişki öncesi PDE5 baskılayıcılarının karşılaştırması
| Özellik | Sildenafil | Vardenafil | Avanafil | Tadalafil (Afilta) |
|---|---|---|---|---|
| Olağan başlangıç dozu | 50 mg | 10 mg | 100 mg | 10 mg |
| Ne kadar önce alınır | Yaklaşık 1 saat | 25-60 dakika | 15-30 dakika | En az 30 dakika |
| Yarı ömür | 3-5 saat | 4-5 saat | 6-17 saat | 17,5 saat |
| Yağlı yemeğin etkisi | Emilim gecikir | Etki gecikebilir | Emilim yavaşlar | Etkilenmez |
Kaynaklar: Avrupa ürün bilgileri [80, 81, 82], Afilta KÜB [22]. Tadalafilin etkisinin 36 saate kadar sürdüğü gösterilmiştir [38].
Bu farkların kullanımdaki karşılığı şudur. Sildenafil, vardenafil ve avanafil ilişkiden kısa süre önce alınır ve yarı ömürleri tadalafilden kısadır. Tadalafil ise bir gece önce ya da sabah alınıp ertesi güne kadar etkili olabilir. Tadalafil yemeğe bağlı olarak zamanlanmak zorunda değildir.
8.2 Seçicilik ve yan etkilerdeki fark
PDE5 baskılayıcılarının yan etkileri, PDE5 dışındaki enzimleri ne ölçüde etkilediklerine bağlıdır. Laboratuvar çalışmalarına göre tadalafil PDE5 için çok seçicidir, ancak PDE11'i de belirgin biçimde baskılar. Gözün ağ tabakasındaki PDE6'yı baskılama eğilimi ise sildenafil ve vardenafile göre daha azdır [83]. PDE6'nın baskılanması geçici renk görme değişikliğine yol açabilir. Afilta KÜB'üne göre tadalafilin PDE6'ya etkisi PDE5'e göre yaklaşık 700 kat zayıftır ve klinik çalışmalarda renk görme değişikliği %0,1'in altında bildirilmiştir [22].
Yan etki profilleri de buna göre farklıdır. Tadalafil ile sildenafili doğrudan karşılaştıran 16 çalışmanın meta-analizinde kas ve sırt ağrısı tadalafilde, yüz kızarması sildenafilde daha sık bulunmuştur. Genel yan etki oranı iki ilaçta benzerdir [84]. 179 randomize çalışmanın ağ meta-analizinde ise yüksek doz sildenafil görme bozukluklarıyla, vardenafil burun tıkanıklığıyla daha sık ilişkili bulunmuştur [85].
8.3 Etkinlik karşılaştırması
Bu ilaçların birbirine göre etkinliğini değerlendiren büyük ağ meta-analizlerinin sonuçları Tablo 8.2'de özetlenmiştir.
Tablo 8.2. Ağ meta-analizlerinde PDE5 baskılayıcıları
| Analiz | Kapsam | Başlıca bulgu |
|---|---|---|
| 2013 | 118 çalışma, 31.195 kişi | Tadalafil sertleşme puanında vardenafilden etkili, avanafil tadalafil ve vardenafilden az etkili |
| 2015 | 82 çalışma, 47.626 hasta | Başlangıç dozlarında sildenafil 50 mg en etkili ama en çok yan etkili, tadalafil 10 mg orta etkinlikte ve en az yan etkili |
| 2021 | 179 randomize çalışma, 50.620 hasta | Hepsi plasebodan etkili. Yazarlara göre düşük doz sildenafil ve tadalafil ilk seçenek olmalı |
| 2026 | 83 çalışma, yalnızca ilişki öncesi dozlar | Sildenafil 100 ve 50 mg en etkili, tadalafil 20 mg ardından geliyor, tedaviyle ilişkili yan etki olasılığı en düşük tadalafilde |
Bu analizler kesin bir sıralama vermez. Farklı yöntemler ve farklı çalışma setleri farklı sıralar üretir. Ortak bulgu, dört ilacın da plasebodan belirgin biçimde etkili olduğu ve aralarındaki farkların küçük olduğudur. Tadalafil, etkinlik ile yan etki arasındaki dengede iyi bir yerde durmaktadır.
8.4 Hastalar hangisini tercih ediyor
Etkinlik ölçekleri hastanın deneyimini tam yansıtmaz. Bu nedenle bazı çalışmalarda hastalara iki ilacı da kullandıktan sonra hangisini seçecekleri sorulmuştur.
- Açık etiketli çok merkezli çapraz çalışma. Daha önce PDE5 baskılayıcı kullanmamış ve iki ilacı da kullanan 291 erkeğin %71'i uzatma döneminde tadalafili, %29'u sildenafili seçmiştir. Başarılı ilişki oranı tadalafilde %77, sildenafilde %72'dir [89].
- Tercihi belirleyen etkenler. Aynı çalışmanın ayrıntılı analizinde başlangıçtaki hasta özelliklerinin tercihi öngörmediği görülmüştür. Tercihi belirleyen, tedavi sırasında zaman kaygısının azalması, ilişki doyumunun artması, yan etkilerin daha hafif olması ve sertlikten memnuniyet gibi deneyimlerdir [90].
- Çift kör çapraz çalışma. Değerlendirilebilen 181 hastanın %73'ü uzatma döneminde tadalafili seçmiştir [91].
- Eşlerin tercihi. 100 çiftle yapılan çalışmada kadınların %79,2'si tadalafili seçmiştir [60].
Açık etiketli tasarımlarda hastanın beklentisi sonucu etkileyebilir. Yine de uzun etki süresinin çiftler için önemli bir avantaj olduğu tutarlı biçimde görülmektedir. Tedaviye devam konusunda da tadalafil, ilişki öncesi kullanımda sildenafile göre daha uzun süre kullanılmıştır [71].
8.5 Kimin için hangisi
Bu bilgiler ışığında genel bir çerçeve çizilebilir, ancak seçim her zaman hekimle birlikte yapılmalıdır:
- Kendiliğinden ve zamana bağlı olmayan cinsel yaşam isteyenler için tadalafilin uzun etki süresi avantaj sağlar.
- İlişkiyi önceden planlayan ve kısa etki isteyenler için kısa etkili ilaçlar yeterli olabilir.
- Yemekten sonra ilaç almak isteyenler için tadalafil uygundur, çünkü emilimi yemekten etkilenmez [22].
- Sırt ve kas ağrısı yaşayanlar için başka bir etken madde denenebilir. Bu yan etki tadalafilde daha sıktır [84].
- Nitrat kullananlar hiçbirini kullanamaz. Tadalafilde etkileşimin süresi daha uzundur (Bölüm 9).
Bir ilaçtan yeterli sonuç alınamaması, diğerlerinin de işe yaramayacağı anlamına gelmez. EAU kılavuzunda yanıtsız hastalarda ilaç kullanımının gözden geçirilmesi ve tedavi seçeneklerinin yeniden değerlendirilmesi önerilir [12]. Bu konu Bölüm 10'da ele alınmıştır.
Bölüm 9
Afilta'nın yan etkileri nelerdir, kimler kullanmamalı?
Hastanın durumuna göre güvenlik ve etkileşimler
Afilta'nın en sık yan etkileri baş ağrısı, hazımsızlık, sırt ve kas ağrısı, yüz kızarması ve burun tıkanıklığıdır, genellikle hafif ve geçicidir. Nitrat türü göğüs ağrısı ilacı ya da riosiguat kullananlar Afilta'yı kullanamaz. Son üç ay içinde kalp krizi, son altı ay içinde inme geçirenler ve cinsel etkinliğin önerilmediği kalp hastaları da kullanamaz. Tansiyon ve prostat ilacı kullananlar çoğu zaman kullanabilir, ancak doksazosin ile birlikte kullanım önerilmez. Dört saati geçen sertleşme, göğüs ağrısı, ani görme ya da işitme kaybı acil durumdur. Bu bölümde bilgiler, okuyucunun kendi durumunu kolay bulabilmesi için hasta gruplarına göre düzenlenmiştir.
9.1 Hemen yardım istenmesi gereken durumlar
Aşağıdaki durumlardan biri olursa Afilta'nın yeni bir dozu alınmamalı ve beklemeden 112 aranmalıdır [22]:
- Dört saat ya da daha uzun süren sertleşme. Tedavi edilmezse penis dokusu zarar görebilir ve kalıcı sertleşme kaybı gelişebilir.
- Cinsel etkinlik sırasında ya da sonrasında göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma hissi.
- Bir ya da iki gözde ani görme kaybı ya da görme bozukluğu.
- Ani işitme azalması ya da kaybı.
- Yüzde, dudakta ya da boğazda şişme, yaygın döküntü gibi ağır alerji belirtileri.
Acil serviste Afilta alındığı ve son dozun saati mutlaka söylenmelidir. Göğüs ağrısında sık kullanılan nitratlar, son tadalafil dozundan sonraki 48 saat içinde tehlikeli tansiyon düşmesine yol açabilir [22].
9.2 Herkes için geçerli sık yan etkiler
Afilta KÜB'üne göre en sık bildirilen yan etkiler baş ağrısı, hazımsızlık, sırt ağrısı ve kas ağrısıdır. Doz arttıkça sıklıkları artar, çoğu geçici ve hafif ya da orta şiddettedir [22]. KÜB'deki yan etki listesi, plasebo kontrollü çalışmalarda tadalafil alan 8.022 ve plasebo alan 4.422 hastanın verilerine ve kendiliğinden yapılan bildirimlere dayanır.
Tablo 9.1. Afilta KÜB'ünde sık görülen yan etkiler
| Sıklık | Yan etkiler |
|---|---|
| Yaygın (100 kişide 1 ile 10) | Baş ağrısı, yüz kızarması, burun tıkanıklığı, hazımsızlık, sırt ağrısı, kas ağrısı, kol ve bacaklarda ağrı |
| Yaygın olmayan (1.000 kişide 1 ile 10) | Baş dönmesi, bulanık görme, gözde ağrı, kulak çınlaması, çarpıntı, kalp hızında artış, tansiyon düşüklüğü ya da yüksekliği, burun kanaması, karın ağrısı, bulantı, kusma, reflü, döküntü, idrarda kan, uzamış sertleşme, göğüs ağrısı, ayaklarda şişlik, yorgunluk, aşırı duyarlılık tepkileri |
Kaynak: [22]. Seyrek görülen ciddi yan etkiler ilgili alt bölümlerde verilmiştir.
Sırt ve kas ağrısı tadalafilde diğer PDE5 baskılayıcılarından daha sıktır [84]. Sağlıklı gönüllülerde yapılan incelemelerde bu ağrının kas hasarı ya da iltihapla ilişkili olmadığı, kendiliğinden geçtiği görülmüştür [50].
9.3 Kalp hastası olanlar
Cinsel etkinlik kalp için fiziksel bir yüktür. Bu nedenle Afilta'nın kalp hastalarında kullanımı iki soruyu birlikte içerir. Birincisi kişinin cinsel etkinliğe uygun olup olmadığı, ikincisi ilacın kalbe zarar verip vermediğidir.
Kimler kullanamaz. Afilta KÜB'üne göre son 90 gün içinde kalp krizi geçirenler, kararsız göğüs ağrısı olanlar ya da ilişki sırasında göğüs ağrısı yaşayanlar, son 6 ayda NYHA sınıf 2 ya da daha ağır kalp yetmezliği olanlar, kontrol altında olmayan ritim bozukluğu, düşük tansiyon (90/50 mmHg'nin altı) ya da yüksek tansiyonu olanlar ve son 6 ayda inme geçirenler tadalafil kullanamaz. Bu gruplar klinik çalışmalara alınmamıştır. Cinsel etkinliğin önerilmediği kalp hastaları da Afilta kullanmamalıdır [22].
Klinik çalışmalardaki sonuçlar. 36 çalışmanın verisinde tadalafil kullanan 12.487 ve plasebo kullanan 2.047 erkek karşılaştırılmıştır. Kalp krizi ya da kalp-damar nedenli ölüm her 100 hasta-yılında tadalafil grubunda 0,40, plasebo grubunda 0,43 kez görülmüştür [92].
Gözlemsel çalışmalar. İsveç'te kalp krizi geçirmiş erkeklerde ve kararlı koroner arter hastalığı olan erkeklerde PDE5 baskılayıcı kullanımı, daha düşük ölüm ve kalp yetmezliği riskiyle ilişkili bulunmuştur [93, 94]. ABD'deki büyük bir veri tabanı çalışmasında da büyük kalp-damar olaylarında azalma görülmüştür [95]. Bu çalışmalar randomize değildir ve ilacı kullananların daha sağlıklı olması gibi etkenler sonucu etkilemiş olabilir. Bu nedenle sonuçlar koruyucu bir etki olarak değil, belirgin bir zarar sinyali görülmemesi olarak yorumlanmalıdır.
Hekimin değerlendirmesi. Princeton uzlaşı toplantısının 2024 tarihli sonuçlarına göre sertleşme sorunu kalp-damar hastalığı için bir risk işaretidir ve cinsel etkinlik bu hastaların çoğu için güvenlidir. Egzersiz kapasitesi azalmış ya da kalbinde iskemi olan erkeklerde efor testi düşünülmelidir [29].
9.4 Nitrat ya da riosiguat kullananlar
Nitratlar göğüs ağrısında kullanılan ve damarları genişleten ilaçlardır. Tadalafil nitratların tansiyon düşürücü etkisini artırır ve birlikte kullanımları kontrendikedir [22]. Etkileşim tadalafilin uzun yarı ömrü nedeniyle uzun sürer. Dil altı nitrogliserin ile yapılan çalışmada etkileşim 24 saatten uzun sürmüş, 48 saatte ise artık saptanmamıştır [40]. EAU kılavuzunda keyif amaçlı koklanan amil nitrit (poppers) dahil her türlü nitrat ve nitrik oksit verici madde kesin kontrendikasyon olarak gösterilmiş, kalp hastalığında kullanılan nikorandil de bu kapsama alınmıştır [12].
Akciğer damar basıncı yüksekliğinde kullanılan riosiguat ile birlikte kullanım da belirtili tansiyon düşmesine yol açabileceği için kontrendikedir [22].
9.5 Tansiyon ilacı kullananlar
Tadalafil damar genişletici özelliktedir ve tansiyonu hafifçe düşürebilir. Sağlıklı gönüllülerde ortalama en büyük düşüş yatarken 1,6/0,8 mmHg, ayaktayken 0,2/4,6 mmHg'dir [22]. Bu küçük etki, tansiyon ilaçlarıyla birlikte kullanıldığında önem kazanabilir.
Afilta KÜB'üne göre amlodipin, enalapril, metoprolol, bendrofluazid ve anjiyotensin reseptör blokerleri gibi başlıca tansiyon ilaçlarıyla klinik olarak anlamlı bir etkileşim görülmemiştir. Birden fazla tansiyon ilacı kullananlarda tansiyondaki düşüş, tansiyonun ne kadar iyi kontrol edildiğine bağlıdır. Tansiyonu iyi kontrol edilenlerde düşüş en azdır [22]. 72 çalışmanın birleşik güvenlilik analizinde de tansiyon düşmesine bağlı yan etkilerin sıklığı düşük bulunmuştur [96].
Tansiyon ilacı kullanan bir kişi Afilta kullanabilir, ancak bunu hekime bildirmeli ve özellikle ilk kullanımlarda ayağa kalkarken dikkatli olmalıdır.
9.6 Prostat ilacı kullananlar
Prostat büyümesinde kullanılan alfa blokerler tadalafil ile birlikte tansiyonu düşürebilir. Afilta KÜB'üne göre doksazosin ile birlikte kullanım, doksazosinin tansiyon düşürücü etkisini anlamlı biçimde artırır. Bu etki en az 12 saat sürer, bayılmaya yol açabilir ve bu nedenle bu birlikte kullanım önerilmez [22]. Sağlıklı gönüllülerde yapılan çalışmada 20 mg tadalafil alan ve doksazosin kullananların %28'inde ayakta büyük tansiyon 85 mmHg'nin altına inmiştir. Tamsulosin kullananlarda böyle bir düşüş görülmemiştir [97].
Tamsulosin ve alfuzosin ile belirgin bir etkileşim gösterilmemiştir, ancak KÜB'e göre alfa bloker kullananlarda ve özellikle yaşlılarda tedavi en düşük dozla başlatılmalıdır [22]. Prostatı küçülten finasterid ile birlikte kullanımda yeni bir yan etki saptanmamıştır, ancak usulüne uygun bir etkileşim çalışması yoktur [30].
9.7 Mantar, enfeksiyon ve sara ilacı kullananlar
Tadalafil karaciğerde CYP3A4 enzimiyle yıkılır. Bu enzimi baskılayan ilaçlar tadalafilin kandaki düzeyini artırır. Afilta KÜB'üne göre ketokonazol günde 400 mg, 20 mg tadalafilin toplam maruziyetini 4 kat artırmıştır. HIV tedavisinde kullanılan ritonavir maruziyeti 2 kat artırmıştır. Eritromisin, klaritromisin, itrakonazol ve greyfurt suyunun da düzeyi artırması beklenir [22]. Bu ilaçlardan birini kullanan bir kişide yan etkiler sıklaşabilir ve hekimin dikkatli olması gerekir.
Tersine, verem tedavisinde kullanılan rifampisin tadalafilin maruziyetini %88 azaltmıştır. Fenobarbital, fenitoin ve karbamazepin gibi sara ilaçlarının da düzeyi düşürmesi beklenir [22]. Bu durumda ilacın etkisi zayıflayabilir.
Tadalafil ise başka ilaçların yıkımını belirgin biçimde değiştirmez. Midazolam ve lovastatinle yapılan çalışmalarda bu ilaçların düzeyi değişmemiştir [98]. Varfarinin ve aspirinin etkisi de değişmemiştir [22].
9.8 Göz ve kulak sorunu olanlar
Görme. Afilta KÜB'üne göre gözlemsel verilerin analizi, PDE5 baskılayıcı kullanan sertleşme sorunlu erkeklerde ani NAION riskinin arttığını göstermektedir. Ani görme bozukluğu olursa ilaç bırakılmalı ve hemen hekime başvurulmalıdır. Daha önce NAION nedeniyle bir gözünde görme kaybı olanlarda Afilta kontrendikedir. Santral seröz koryoretinopati vakaları da bildirilmiş, çoğu ilaç bırakılınca düzelmiştir [22]. Literatürdeki bulgular tutarsızdır. Dört gözlemsel çalışmanın meta-analizinde kesin NAION ile anlamlı ilişki bulunmamıştır [99], başka bir derlemede ise riskin yaklaşık iki kat arttığını gösteren bir çalışmadan söz edilmiştir [100].
İşitme. Tadalafil kullanımından sonra ani işitme kaybı bildirilmiştir [22]. ABD'deki büyük bir gözlem çalışmasında PDE5 baskılayıcısı kullananlarda risk hafifçe artmış, bu artış her 10.000 kişi-yılı için yaklaşık 2 ek vaka olarak hesaplanmıştır [101].
9.9 Penis yapısında bozukluk ya da kan hastalığı olanlar
Penisinde eğrilik, sertleşmiş doku ya da Peyronie hastalığı olanlarda ve orak hücre anemisi, multipl miyelom ya da lösemi gibi uzun süren sertleşmeye yatkınlık yaratan durumlarda Afilta dikkatle kullanılmalıdır [22]. Dünya Sağlık Örgütü'nün yan etki veri tabanında PDE5 baskılayıcıları için yapılan her bin bildirimden yaklaşık dördü priapizm bildirimidir (%0,41). Penise iğneyle verilen ilaçlarda bu pay çok daha büyüktür [102].
9.10 Yaşlılar, böbrek ve karaciğer hastaları
Yaşlılarda doz ayarı gerekmez, ancak 65 yaş üzerinde maruziyet yaklaşık %25 artar [41]. Sertleşme çalışmalarında ishal 65 yaş üzerindeki hastalarda daha sık bildirilmiştir [22].
Ağır böbrek yetmezliğinde ilacın kandaki düzeyi artar ve diyaliz ilacı temizlemez. Afilta 20 mg KÜB'üne göre bu hastalarda tadalafil kullanılması önerilmez [22]. Ağır karaciğer bozukluğunda güvenlilik verisi sınırlıdır ve hekimin ayrıntılı yarar-risk değerlendirmesi gerekir [22].
9.11 Laktoz intoleransı olanlar
Bir Afilta 20 mg tableti yaklaşık 248 mg laktoz içerir [22]. Nadir kalıtsal galaktoz intoleransı, total laktaz eksikliği ya da glukoz-galaktoz emilim bozukluğu olanlar Afilta kullanmamalıdır. Laktoz intoleransı olan kişinin bunu hekime ve eczacıya söylemesi, uygun bir ürünün seçilmesine yardım eder.
9.12 Alkol, araç kullanımı ve diğer durumlar
Fazla alkol tadalafil ile birlikte ayağa kalkarken baş dönmesine yol açabilir (Bölüm 4.4). Baş dönmesi klinik çalışmalarda tadalafil ve plasebo gruplarında benzer sıklıktadır, ancak kişinin ilaca nasıl tepki verdiğini bilmeden araç kullanmaması önerilir [22]. Afilta kadınlar ve çocuklar için değildir.
Melanom adlı cilt kanseri ile PDE5 baskılayıcıları arasında bir ilişki olup olmadığı tartışılmaktadır. Meta-analizlerde küçük bir risk artışı bulunmuş, ancak bu artışın doza bağlı olmaması ve güneş ışığı gibi başka etkenlerle açıklanabilmesi nedensel bir ilişkiyi şüpheli kılmıştır [103]. 2025 tarihli güncel bir analizde tadalafil için tek başına anlamlı bir artış bulunmamıştır [104].
9.13 Yan etki bildirimi
Afilta ile görülen yan etkiler hekim ya da eczacıya söylenmeli ve Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne bildirilmelidir. Kullanma talimatına göre bildirim TİTCK'nin internet sitesindeki "İlaç Yan Etki Bildirimi" bölümünden ya da 0 800 314 00 08 numaralı hattan yapılabilir [23]. Ruhsat devri döneminde bildirimde kutunun barkodunun ve parti numarasının yazılması, ürünün hangi ruhsat sahibine ait olduğunun izlenmesini kolaylaştırır.
Bölüm 10
Sertleşme sorununda tedavi hangi sırayla yapılır?
Sertleşme sorununun tedavi yolunda Afilta'nın yeri
Sertleşme sorunu için bir ilaç başlanmadan önce hekim kişinin öyküsünü alır, muayene eder ve kan şekeri, kan yağları ve sabah testosteron düzeyi gibi tetkikleri ister. Yaşam tarzı değişikliği, özellikle düzenli egzersiz ve kilo verme, sertleşme işlevini iyileştirebilir. Avrupa ve Amerikan kılavuzlarında PDE5 baskılayıcıları ilk seçenekler arasındadır, ancak Amerikan kılavuzunda bütün tedavi seçeneklerinin hastayla birlikte konuşulması özellikle vurgulanır. Afilta yeterli gelmezse önce kullanımın doğru olup olmadığına bakılır, ardından doz, kullanım şekli ya da ilaç değiştirilir. Penise uygulanan ilaçlar, vakum cihazı ve protez cerrahisi gibi başka seçenekler de vardır.
10.1 İlaçtan önce değerlendirme
Afilta KÜB'üne göre sertleşme sorununu tanımlamak ve altta yatan nedenleri bulmak için ilaç tedavisinden önce hastanın tıbbi geçmişi incelenmeli ve fizik muayene yapılmalıdır. Cinsel etkinliğin kalbe bir yük getirmesi nedeniyle hekim, tedaviye başlamadan önce kişinin kalp-damar durumunu da değerlendirmelidir [22].
EAU kılavuzunda bu değerlendirmenin kapsamı ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. Kan şekeri ya da HbA1c, kan yağları ve sabah aç karnına ölçülen total testosteron, geri döndürülebilir risk etkenlerini ve değiştirilebilir yaşam tarzı etkenlerini bulmak için önerilir [12]. Penis eğriliği, karmaşık hormon ya da ruhsal sorunlar, damar cerrahisinden yarar görebilecek hastalar gibi durumlarda ileri tetkikler gerekebilir [12].
Bu değerlendirmenin tek amacı ilacın uygunluğunu belirlemek değildir. Sertleşme sorunu ile kalp-damar hastalığı arasındaki ilişki nedeniyle (Bölüm 1.2), bu başvuru gizli bir kalp, damar ya da şeker hastalığını ortaya çıkarmak için de bir fırsattır.
10.2 Yaşam tarzı ve bilgilendirme
EAU kılavuzunun kanıt özetinde, düzenli egzersiz ve vücut kitle indeksinin azaltılması gibi yaşam tarzı değişikliklerinin sertleşme işlevini iyileştirebileceği yüksek düzeyde kanıtla yer alır [12]. Massachusetts çalışmasında da sigaranın, kalp hastalığı ve yüksek tansiyonu olan erkeklerde tam sertleşme kaybı olasılığını artırdığı gösterilmiştir [27].
Kılavuzda hasta eğitimi de tedavinin ilk adımlarından biri olarak tanımlanır. Cinsel yanıtın ruhsal ve bedensel süreçleri hakkında kişinin anlayacağı biçimde bilgi verilmesinin, sertleşme sorunu olan erkeklerde cinsel doyumu artırdığı gösterilmiştir. Görüşmede çiftin beklentileri ve ihtiyaçları da konuşulmalıdır [12].
10.3 PDE5 baskılayıcıları ilk seçenek
PDE5 baskılayıcıları, EAU kılavuzunda sertleşme sorununun ilk basamak tedavisi olarak güçlü öneriyle yer alır [12]. Amerikan Üroloji Derneği'nin kılavuzunda ise yaklaşım biraz farklıdır. Bu kılavuzda ortak karar verme ilkesi esas alınır ve kontrendike olmayan bütün tedavi seçeneklerinin, ne kadar girişimsel ya da geri dönüşsüz olursa olsun, ilk seçenek olarak hastaya anlatılması önerilir. Aynı kılavuzda PDE5 baskılayıcısı reçete edilen erkeklere etkiyi en üst düzeye çıkaracak kullanım bilgisinin verilmesi ve dozun en iyi etkiyi sağlayacak biçimde ayarlanması güçlü öneri olarak yer alır [13].
Afilta bu çerçevede ilk basamak tedavilerden biridir. İlişki öncesi kullanımda tadalafilin başlangıç dozu 10 mg'dır ve hastanın yanıtına göre 20 mg'a çıkarılabilir [12, 22].
10.4 İlaç yeterli gelmezse
Bir PDE5 baskılayıcısına yanıt alınamaması sık görülür ve çoğu zaman düzeltilebilir bir nedene bağlıdır. EAU kılavuzuna göre önce ilacın doğru reçete edildiği, doğru kullanıldığı ve ruhsatlı bir ürün olduğu kontrol edilmelidir [12]. Bu kontrolde şu sorular sorulabilir:
- İlaç ilişkiden yeterli süre önce alındı mı (Bölüm 4.2)?
- Yeterli cinsel uyarı oldu mu (Bölüm 4.1)?
- Birkaç farklı günde denendi mi? Başarı oranları ilk dozlarda artarak yükselir (Bölüm 6.3).
- Fazla alkol ya da tadalafil düzeyini düşüren bir ilaç var mı (Bölüm 9.7)?
- İlaç eczaneden mi alındı? İnternetten alınan ürünlerin önemli bir kısmı sahtedir (Bölüm 12).
Bu kontrollerin ardından hekim şu seçenekleri değerlendirebilir:
- Doz artırma. 10 mg ile başlanmışsa 20 mg'a geçilebilir [22].
- Günlük kullanıma geçiş. İlişki öncesi kullanımdan yeterli sonuç alınamayan erkeklerde düşük dozda günlük kullanım denenebilir. Bir sistematik derlemede ilişki öncesi tedavinin yetersiz kaldığı durumlarda düşük doz günlük PDE5 baskılayıcısının denenebileceği sonucuna varılmıştır [105].
- Başka bir PDE5 baskılayıcısı. Bir etken maddeye yanıt vermeyen kişi bir başkasına yanıt verebilir (Bölüm 8).
- Testosteron eksikliğinin tedavisi. AUA kılavuzunda testosteron eksikliği olan erkeklere, PDE5 baskılayıcının testosteron tedavisiyle birlikte daha etkili olabileceğinin söylenmesi önerilir [13]. Aynı sistematik derlemede ise PDE5 baskılayıcısına yanıt vermeyen hastalarda testosteron eklenmesinin, incelenen üç randomize çalışmada üstün bir etki göstermediği bulunmuştur [105].
EAU kılavuzunda tedaviye dirençli ve karmaşık durumlarda birleşik tedavilerin ilk yaklaşım olarak düşünülebileceği belirtilmiştir. Örnek olarak günlük tadalafile ilişki öncesi kısa etkili bir PDE5 baskılayıcısının eklenmesi gösterilmiştir. Bu konudaki verilerin henüz sınırlı olduğu da vurgulanmıştır [12]. Alfa bloker ile PDE5 baskılayıcının birlikte kullanımının sertleşme üzerinde ek bir yarar sağlamadığı görülmüştür [105].
10.5 İlaç dışındaki seçenekler
PDE5 baskılayıcıları işe yaramadığında ya da kullanılamadığında başka tedaviler vardır. Tablo 10.1'de başlıcaları özetlenmiştir.
Tablo 10.1. PDE5 baskılayıcısı dışındaki başlıca tedaviler
| Tedavi | Nasıl uygulanır | Kanıttan örnek |
|---|---|---|
| İdrar yoluna uygulanan alprostadil | İlaç idrar kanalına yerleştirilir | 1.511 erkeğin katıldığı çalışmada evde kullananların %64,9'u en az bir kez başarılı ilişki yaşadı, plaseboda %18,6 |
| Vakum cihazı | Penise yerleştirilen silindirle kan çekilir | Doyurucu sertleşme oranı nedenden bağımsız olarak %90'a kadar, iki yılda kullanım %50-64'e iniyor |
| Düşük yoğunluklu şok dalgası | Penise ses dalgası uygulanır | Damar kaynaklı sorunda hafif iyileşme. AUA kılavuzunda araştırma aşamasında sayılır |
| Penis protezi | Cerrahi yerleştirme | AUA kılavuzunda tüm hastalara seçenek olarak anlatılması güçlü öneri |
Kaynaklar: alprostadil [106], vakum cihazı ve şok dalgası [12], AUA önerileri [13].
2025 tarihli bir değerlendirmede, yeni yenileyici tedaviler arasında en çok kanıtın düşük yoğunluklu şok dalgası tedavisi için bulunduğu, ancak yüksek kaliteli ve uzun dönemli verilerin eksik olduğu belirtilmiştir. Kan pulcuğundan zengin plazma ve kök hücre tedavileri için daha fazla kanıta ihtiyaç vardır [61]. AUA kılavuzunda da kök hücre tedavisi araştırma aşamasında, kan pulcuğundan zengin plazma ise deneysel olarak sınıflandırılmıştır [13].
10.6 Tedaviyi bırakma ve yeniden başlama
Sertleşme ilaçlarında tedaviyi bırakma sıktır. Portekiz'de 327 erkekle yapılan bir çalışmada hastaların yaklaşık yarısı tedaviyi bırakmıştır. Bırakanların yarıdan fazlası bunu ilk üç ay içinde yapmıştır. En sık nedenler etkisizlik, psikolojik etkenler ve sertleşmenin kendiliğinden düzelmesidir. Eşinin tedaviye katıldığı erkeklerin bırakma olasılığı daha düşüktür [107]. Kore'de başarılı ilişkiye rağmen ilacı bırakan erkeklerin başlıca nedenleri ilaca bağlı ilişkiden hoşlanmamak, kendiliğinden iyileşme ve yüksek maliyettir [108].
Bu bulgular Afilta kullanan biri için iki şey söyler. Birincisi, ilk haftalarda yaşanan hayal kırıklığı tedaviyi bırakmak için yeterli bir neden değildir, önce kullanım gözden geçirilmelidir. İkincisi, sorunun ruhsal ve ilişkiyle ilgili yönleri de en az ilacın kendisi kadar önemlidir. Bu konular hekimle açıkça konuşulduğunda tedaviden alınan yarar artabilir.
Bölüm 11
Afilta fiyatı 2026 ve fiyat geçmişi
Afilta fiyatı ve on beş yıllık fiyat seyri
Ekim 2026'da Afilta 20 mg 4 tablet kutusunun eczane fiyatı 2.200,99 TL'dir, yani tablet ve doz başına 550,25 TL. Eski Sanofi barkodlu ve yeni Lilyum barkodlu kutular aynı fiyattadır. Afilta 5 mg'ın henüz bir fiyat kaydı yoktur. Afilta 20 mg'ın fiyatı 2012 başından bu yana yaklaşık 27 kat artmıştır. 2012'den bu yana 780 ortak haftalık kayıtta Afilta hiçbir zaman Cialis'ten pahalı olmamış, haftaların yaklaşık üçte birinde %10'a kadar daha ucuz kalmıştır. Aralık 2024'ten beri iki ürünün fiyatı aynıdır. Afilta'nın bedeli SGK tarafından ödenmez.
11.1 Güncel fiyat
Afilta 20 mg 4 tablet kutusunun Ekim 2026'daki eczane fiyatı 2.200,99 TL'dir. Fiyat kaydında KDV hariç tutar 2.000,90 TL olarak görünür, yani uygulanan KDV oranı %10'dur [14]. Bir başka fiyat kaynağında hem Sanofi barkodlu (8699502093225) hem Lilyum barkodlu (8681911090285) kutu için aynı fiyat yazılıdır ve kayıtlar 9 Ekim 2026'da güncellenmiştir [16].
Tablo 11.1. Afilta'nın Ekim 2026 fiyat durumu
| Kutu | Barkod | Eczane fiyatı | Tablet başına | E-reçete aktif listesi (13.10.2026) |
|---|---|---|---|---|
| Afilta 20 mg, 4 tablet (Sanofi) | 8699502093225 | 2.200,99 TL | 550,25 TL | Aktif |
| Afilta 20 mg, 4 tablet (Lilyum) | 8681911090285 | 2.200,99 TL | 550,25 TL | Listede yok |
| Afilta 5 mg, 14 ve 28 tablet | Kayıt yok | Kayıt yok | Kayıt yok | Listede yok |
Kaynaklar: [14, 16, 18]. Fiyatlar 17 Ekim 2026'da kontrol edilmiştir ve eczanede teyit edilmelidir.
11.2 İlaç fiyatının kuralları
Türkiye'de ilaçların azami fiyatını Sağlık Bakanlığı belirler ve fiyatlar geçerlilik tarihiyle ilan edilir. Fiyatın temeli, seçilmiş 5 ile 10 Avrupa Birliği ülkesindeki en düşük fabrika çıkış fiyatıdır. Bu fiyat avro üzerinden hesaplanır ve Türk lirasına bir önceki yılın ortalama kurunun %65'i ile çevrilir [10].
Eşdeğerli ürünler için kararda iki kural öne çıkar. Eşdeğeri piyasaya çıkmış bir referans ürünün kaynak fiyatı, gerçek kaynak fiyatının en fazla %60'ı olabilir. Eşdeğerin kaynak fiyatı da referans ürünün kaynak fiyatından yüksek olamaz [10]. Bu iki kural birlikte, referans ürün ile eşdeğerlerinin aynı tavana yakın fiyatlanmasına yol açar. Afilta ile Cialis'in bugünkü fiyat eşitliği bu çerçeveyle uyumludur. Kararın 2026 tarihli olduğu, geçmiş yıllarda farklı kararların yürürlükte olduğu unutulmamalıdır.
11.3 2011'den bugüne fiyat
Afilta 20 mg 4 tablet kutusunun resmi fiyat listelerindeki haftalık kayıtları Nisan 2011'den başlar [14]. 2011 kayıtlarında bazı haftalarda birbirinden farklı fiyat düzeyleri dönüşümlü olarak görünür. Bu nedenle aşağıdaki tablo ve karşılaştırma 2012'den başlatılmıştır.
Tablo 11.2. Afilta 20 mg 4 tabletin yıllara göre fiyatı (TL)
| Yıl | Yıl başı | Yıl sonu |
|---|---|---|
| 2012 | 81,52 | 99,02 |
| 2014 | 103,93 | 108,80 |
| 2016 | 125,54 | 132,21 |
| 2018 | 146,11 | 179,33 |
| 2020 | 226,82 | 257,20 |
| 2021 | 257,20 | 315,05 |
| 2022 | 315,05 | 767,08 |
| 2023 | 767,08 | 1.281,03 |
| 2024 | 1.281,03 | 1.638,27 |
| 2025 | 1.638,27 | 1.915,13 |
| 2026 | 1.915,13 | 2.200,99 |
Kaynak: [14]. 2026 için son kayıt 31 Ağustos 2026 listesidir.
2012 başından Ağustos 2026'ya fiyat yaklaşık 27 kat artmıştır. Artış ilk on yılda yavaş, 2022'den sonra hızlıdır. Yalnızca 2022 yılında fiyat 315,05 TL'den 767,08 TL'ye, yani iki buçuk katın üzerine çıkmıştır. Sistem avroya bağlı olduğu için bu artışların önemli bir kısmı kurdaki değişimi yansıtır (Bölüm 11.2).
11.4 Afilta her zaman Cialis'le aynı fiyatta mıydı
Afilta ile Cialis 20 mg 4 tablet kutularının haftalık kayıtları karşılaştırıldığında belirgin bir örüntü görülür [14, 15]:
- Afilta hiçbir zaman daha pahalı olmamıştır. 2012 ile Ağustos 2026 arasındaki 780 ortak haftalık kaydın hiçbirinde Afilta'nın fiyatı Cialis'inkini geçmemiştir.
- Haftaların üçte birinde daha ucuzdur. Bu kayıtların 255'inde (%32,7) Afilta daha ucuz, 525'inde iki ürün aynı fiyattadır.
- En büyük fark %10,3'tür. Mart 2012'nin ilk haftasında Afilta 88,80 TL, Cialis 99,02 TL'dir.
- İki uzun ucuzluk dönemi vardır. Haziran 2016'dan Aralık 2018'e ve Aralık 2022'den Aralık 2024'e kadar Afilta, Cialis'ten birkaç yüzde daha ucuz kalmıştır.
- Aralık 2024'ten beri fiyatlar eşittir. İki ürünün fiyatı 17 Aralık 2024'ten bu yana aynıdır.
Tablo 11.3. Afilta ile Cialis 20 mg 4 tabletin fiyat farkından örnekler
| Tarih | Afilta | Cialis | Afilta'nın farkı |
|---|---|---|---|
| 02.03.2012 | 88,80 TL | 99,02 TL | %10,3 ucuz |
| 06.02.2015 | 108,80 TL | 118,40 TL | %8,1 ucuz |
| 24.06.2016 | 127,81 TL | 136,54 TL | %6,4 ucuz |
| 16.02.2018 | 165,78 TL | 170,75 TL | %2,9 ucuz |
| 14.12.2018 | 179,33 TL | 179,33 TL | Eşit |
| 25.12.2023 | 1.281,03 TL | 1.322,89 TL | %3,2 ucuz |
| 17.12.2024 | 1.638,27 TL | 1.638,27 TL | Eşit |
| 31.03.2026 | 2.200,99 TL | 2.200,99 TL | Eşit |
Bu örüntünün en olası açıklaması, fiyat artışlarının iki üründe aynı anda uygulanmamasıdır. Kayıtlarda Cialis'in fiyatı arttığında Afilta'nın fiyatı çoğu zaman birkaç hafta ya da daha uzun bir süre eski düzeyde kalmış, sonra aynı düzeye yükselmiştir. Fiyat farkının nedeni kayıtlarda yazılı değildir. Kesin olan, Afilta'yı seçen bir kişinin bu dönemlerde biraz daha az ödediği, hiçbir dönemde daha fazla ödemediğidir.
11.5 Diğer 20 mg kutularla karşılaştırma
13 Ekim 2026 e-reçete aktif listesinde, sertleşme sorunu için kullanılan 4 tabletlik 20 mg film tablet kutusu sayısı 13'tür [18]. Bu kutuların fiyatları 1.877,61 TL ile 2.919,48 TL arasında değişir. Afilta, Cialis ve birkaç eşdeğer 2.200,99 TL'dedir. En ucuz kutu Afilta'dan yaklaşık %14,7 daha ucuzdur [17]. Kayıtlarda bazı eşdeğerlerin referans ürünün üzerinde fiyatla göründüğü de dikkat çekmektedir. Bu fiyatların güncelliği eczanede teyit edilmelidir.
Bir 20 mg kutusundan diğerine geçiş hekimin bilgisi dahilinde yapılmalıdır. Biyoeşdeğer ürünlerden aynı dozda benzer etki beklenir (Bölüm 3.4). Tablet şekli ve yardımcı maddeler ise üründen ürüne değişir.
11.6 Doz başına ve aylık maliyet
İlişki öncesi kullanımda maliyet, doz sayısıyla doğru orantılıdır. Afilta 20 mg ile bir doz 550,25 TL'dir. Tablo 11.4'te farklı kullanım sıklıklarında aylık maliyet hesaplanmıştır.
Tablo 11.4. İlişki öncesi kullanımda aylık maliyet (Ekim 2026)
| Kullanım sıklığı | Ayda yaklaşık doz | Afilta 20 mg ile aylık maliyet |
|---|---|---|
| Haftada 1 | 4,3 | Yaklaşık 2.391 TL |
| Haftada 2 | 8,7 | Yaklaşık 4.782 TL |
| Haftada 3 | 13,0 | Yaklaşık 7.172 TL |
Hesaplama: 20 mg 4 tablet 2.200,99 TL [14]. Bir ay 4,345 hafta olarak alınmıştır.
Günlük kullanımla karşılaştırma için Ekim 2026'da 5 mg 28 tabletlik tadalafil kutularının en yüksek fiyatı 4.068,59 TL'dir [17]. Bu fiyatla günlük 5 mg'ın aylık (30 gün) maliyeti yaklaşık 4.359 TL eder. Yani ayda yaklaşık 8'den fazla, haftada yaklaşık iki kezden sık 20 mg kullanan biri için günlük kullanım daha ucuz olabilir. Afilta 5 mg'ın fiyatı belli olduğunda bu hesap güncellenmelidir.
10 mg ile başlaması gereken kişi için maliyet farklıdır. Ekim 2026'da aktif listedeki tek 10 mg'lık kutuda tablet başına fiyat 507,06 TL'dir. 5 mg 28 tabletlik bir kutudan iki tabletle alınan 10 mg'lık doz ise yaklaşık 290,61 TL'dir [17]. Bu nedenle 10 mg yeterli olan biri için 20 mg kullanmak gereksiz yere daha pahalıdır.
Tasarruf için 20 mg tableti bölmek bir seçenek değildir. KÜB'e göre çentiksiz 20 mg tadalafil tabletleri bölünerek kullanılmaz [22].
11.7 Reçete ve geri ödeme
Afilta reçeteyle satılan bir ilaçtır ve e-reçete listesindeki reçete türü "Normal"dir [18]. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun bedeli ödenecek ilaçlar listesinde sertleşme sorunu ya da prostat endikasyonlu tadalafil kutularının hiçbiri yer almaz [19]. Fiyat kaydında da Afilta için "Geri Ödemede Değil" ibaresi bulunur [14]. Bu nedenle Afilta'nın bedelinin tamamını hasta öder.
Bölüm 12
Orijinal Afilta nasıl anlaşılır, nereden alınır?
Orijinal Afilta ve güvenli tedarik
Afilta yalnızca hekim reçetesiyle ve eczaneden alınabilir. Türkiye'de ilaçların internetten satışı kanunla yasaktır. İnternetten satın alınan tadalafil tabletleriyle yapılan çalışmalarda örneklerin çoğu sahte, etken maddesi farklı ya da hiç etken maddesi olmayan ürünler çıkmıştır. Orijinal Afilta 20 mg tableti sarı, badem şeklinde ve baskısızdır, 5 mg tableti sarı, oval ve tek tarafı çentiklidir. Kutunun karekodu İlaç Takip Sistemi'nden sorgulanabilir. Afilta'nın yalnızca 5 mg ve 20 mg'lık ruhsatları vardır. "Afilta 100 mg" ya da "Afilta jel" adıyla satılan ürünler ruhsatsızdır.
12.1 Afilta nereden alınır
Afilta'nın yasal yolu hekim, reçete ve eczanedir. Reçete türü "Normal" olan Afilta e-reçeteyle yazılır [18]. Ruhsatlı eczaneler TİTCK'nin eczane listesinden, nöbetçi eczaneler e-Devlet üzerinden bulunabilir [109, 110].
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 24. maddesine göre ilaçların internet ya da başka herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz. Eczaneler adına internet sitesi açılması da yasaktır [11]. Bu nedenle "Afilta kapıda ödeme", "Afilta sipariş" ya da sosyal medya hesaplarından yapılan satış teklifleri yasal değildir.
12.2 İnternetten alınan tadalafilde ne çıkıyor
İnternet üzerinden satılan sertleşme ilaçları birçok ülkede laboratuvarda incelenmiştir.
Tablo 12.1. İnternetten alınan sertleşme ilaçlarının analizi
| Ülke ve ürün | Örnek | Bulgu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Japonya, tadalafil (Cialis adıyla) | 45 | 9 gerçek, 23 sahte, 9 ruhsatsız. Sahtelerin bir kısmında tadalafil yerine sildenafil, ruhsatsızların hiçbirinde etken madde yok | [111] |
| Çekya, Cialis | 9 | Hepsi sahte, ikisinde tadalafil yerine sildenafil ya da vardenafil | [112] |
| ABD, Viagra | 22 | %77'si sahte, etken madde etiketin %30-50'si kadar. Hiçbir site reçete istememiş | [113] |
| Avrupa, PDE5 baskılayıcıları genel | Derleme | Etken madde %0 ile %200'ün üzerinde değişken, talk, boya ve mürekkep gibi katkılar | [114] |
Japonya'daki çalışmada gerçek ve sahte tabletler arasında boyut, ağırlık ve renk farkları da saptanmış, bazı sahte tabletlerin suda yeterince dağılmadığı görülmüştür [111]. Çekya'daki çalışmada aynı yöntemle orijinal Cialis, ülkedeki eşdeğerler ve sahte ürünler birbirinden ayırt edilebilmiştir [112]. Brezilya'da yapılan benzer bir analizde de aynı etken maddeyi kullanan orijinal ve eşdeğer tabletlerin spektrum profillerinin birbirine çok benzediği, sahtelerin ise kolayca ayırt edildiği bulunmuştur [115].
Türkiye'de de İstanbul'da toplanan yasal ve yasa dışı sertleşme ilacı örneklerinde sildenafil ve tadalafil miktarı ölçülmüş ve etiket değerleriyle karşılaştırılmıştır [116].
12.3 Bitkisel ürünlerde gizli tadalafil
"Doğal", "bitkisel" ya da "bal" olarak satılan cinsel güç ürünleri de risk taşır. ABD'de 91 örneğin incelendiği bir çalışmada, hiçbiri etiketinde ilaç içerdiğini belirtmediği halde örneklerin %81'inde PDE5 baskılayıcısı ya da benzeri bulunmuştur. Tadalafil ya da sildenafil içeren 40 örneğin 18'inde miktar, onaylı en yüksek dozun %110'unun üzerindedir [117].
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), laboratuvarında gizli ilaç saptadığı cinsel performans ürünleri için bildirim yayımlar [20]. Bu bildirimlerin laboratuvar bulgusu cümleleri, bu derleme için tek tek taranmıştır. Sonuçlar Tablo 12.2'dedir.
Tablo 12.2. FDA bildirimlerinde gizli tadalafil
| Dönem | Laboratuvar bulgusu olan bildirim | Tadalafil ya da benzeri bulunan |
|---|---|---|
| 2012-2016 | 163 | 40 (%24,5) |
| 2017-2020 | 163 | 73 (%44,8) |
| 2021-2026 | 107 | 62 (%57,9) |
| Toplam | 433 | 175 (%40,4) |
Kaynak: FDA bildirim listesi ve bildirim sayfaları, Ekim 2026'da tarandı [20]. Bildirimlerin yaklaşık beşte birinde tadalafil ve sildenafil aynı üründe birlikte bulunmuştur.
Tablo, gizli tadalafilin son on yılda belirgin biçimde arttığını göstermektedir. Afilta kullanan biri böyle bir ürünü de alırsa, farkında olmadan tadalafil dozunu iki katına çıkarabilir. Nitrat kullanan biri için ise bu ürünler gizli ve tehlikeli bir etkileşim kaynağıdır (Bölüm 9.4). Bu tür ürünlerin zararlarını inceleyen bir derlemede karaciğer hasarı, böbrek yetmezliği ve inme gibi ciddi olaylar bildirilmiştir [118].
12.4 Orijinal kutu nasıl tanınır
Eczaneden alınan bir Afilta kutusunda şu kontroller yapılabilir:
- Tablet. Afilta 20 mg tableti sarı renkli, badem şeklinde ve film kaplıdır. KÜB'de tablet üzerinde bir yazıdan söz edilmez. Afilta 5 mg tableti sarı, oval ve tek tarafı çentiklidir [22, 30]. Sarı, badem şeklinde ve üzerinde "C 20" yazan tablet Cialis'e aittir [2]. Kutunun adıyla içindeki tabletin uyuşmaması bir uyarı işaretidir.
- Blister. Tabletler şeffaf PVC/PE/PVDC ve alüminyum katmanlı blister içindedir [31, 22].
- Kullanma talimatı. Kutudan Türkçe kullanma talimatı çıkmalıdır. Güncel talimatta ruhsat sahibi Lilyum İlaç, üretim yeri Sanofi'nin Lüleburgaz tesisi olarak yazılıdır [23]. Geçiş döneminde eski kutularda Sanofi'nin adı ruhsat sahibi olarak yer alabilir (Bölüm 3.1).
- Barkod. Ekim 2026'da kayıtlı Afilta 20 mg barkodları 8699502093225 ve 8681911090285'tir [18, 16].
- Karekod. Türkiye'de satılan her ilaç kutusunda bir karekod bulunur. İlaç Takip Sistemi'nin sorgulama ekranında kutudaki ürün numarası ve sıra numarasıyla ürünün adı, üreticisi, üretim ve son kullanma tarihi, parti numarası ve kayıt durumu görülebilir [119].
12.5 Ruhsatlı olmayan Afilta ürünleri
TİTCK'nin KÜB ve KT veri tabanında Afilta adıyla yalnızca 5 mg ve 20 mg film kaplı tablet olmak üzere iki ürün kayıtlıdır [1]. Afilta'nın 10 mg, 40 mg ya da 100 mg'lık tableti, jel, sakız ya da efervesan biçimi yoktur. Türkiye'de sertleşme sorunu için ruhsatlı hiçbir tadalafil ürünü 20 mg'ın üzerinde değildir [18]. Bu adlarla satılan ürünlerin içeriği bilinemez ve kullanılmamalıdır.
12.6 Saklama
Afilta 25 derecenin altındaki oda sıcaklığında, nemden korumak için orijinal ambalajında saklanır [22]. Çocukların ulaşamayacağı bir yerde tutulmalıdır. Son kullanma tarihi geçmiş ilaç kullanılmamalı ve çöpe atılmamalıdır, eczaneye ya da ilaç toplama noktasına verilmelidir [23].
12.7 Şüpheli bir durumda ne yapılmalı
Bölüm 13
Türkiye'deki tadalafil kutuları ve Afilta
Türkiye'deki tadalafil kutuları ve Afilta'nın yeri
13 Ekim 2026 tarihli e-reçete aktif ürün listesinde tadalafil içeren 43 kutu bulunmaktadır. Bunların 38'i sertleşme sorunu ve prostat büyümesi için kullanılan 5, 10 ve 20 mg'lık ürünlerdir, kalanlar akciğer damar basıncı yüksekliğinde kullanılan 60 tabletlik kutular ve bir kombinasyon ilacıdır. Listenin ilk kayıtları 29 Ocak 2013 tarihlidir ve Afilta 20 mg bu ilk kayıtlar arasındadır. 2019'dan sonra listeye yeni eşdeğerler hızla eklenmiş, 5 mg'lık kutuların sayısı 20 mg'lık kutuları geçmiştir. Bu tablo, Afilta'nın uzun süre birkaç markadan biri olduğu bir pazardan, çok sayıda seçeneğin bulunduğu bir pazara geçildiğini göstermektedir.
13.1 Aktif listedeki kutular
TİTCK'nin e-reçete aktif ürün listesi her hafta güncellenir ve her kutu için ilacın adı, barkodu, firması, reçete türü ve listeye alındığı tarih yazılır [18]. 13 Ekim 2026 sürümünde tadalafil içeren kutular Tablo 13.1'de gruplandırılmıştır.
Tablo 13.1. 13 Ekim 2026 e-reçete aktif listesinde tadalafil içeren kutular
| Grup | Kutu sayısı | Örnek |
|---|---|---|
| 5 mg (14, 28 ya da 56 tablet) | 22 | Günlük kullanım ve prostat büyümesi |
| 10 mg (2 tablet) | 1 | İlişki öncesi başlangıç dozu |
| 20 mg 4 ya da 8 tablet, film tablet | 14 | İlişki öncesi kullanım (Afilta bu gruptadır) |
| 20 mg 4 tablet, efervesan | 1 | Suda eritilerek alınan biçim |
| 20 mg 60 tablet | 4 | Akciğer damar basıncı yüksekliği |
| Tadalafil ve masitentan kombinasyonu | 1 | Akciğer damar basıncı yüksekliği |
Kaynak: [18]. Bütün kutuların reçete türü "Normal"dir. 2,5 mg'lık bir tadalafil kutusu listede yoktur.
Sertleşme sorunu için kullanılan kutuların sayısı, hastaların ve hekimlerin önünde geniş bir seçenek olduğunu gösterir. Bu kutuların etken maddesi ve dozu aynıdır. Farklar firma, tablet görünümü, yardımcı maddeler ve fiyattadır (Bölüm 11.5).
13.2 Listeye alınma takvimi
Listedeki "aktif ürünler listesine alındığı tarih" sütunu, her kutunun listeye ne zaman eklendiğini gösterir. Bu tarih piyasaya ilk çıkış tarihiyle aynı değildir. Örneğin Afilta 20 mg'ın listedeki tarihi 29 Ocak 2013'tür, ancak fiyat kayıtları 2011'den başlar [18, 14]. 29 Ocak 2013 tarihli kayıtlar listenin bilinen en eski kayıtlarıdır ve bu tarihten önce piyasada olan ürünleri de kapsar. Bazı ürünler pasif listeye geçip yeniden aktif hale geldiğinde de tarih değişebilir. Bu sınırlarla birlikte tarihler, pazarın nasıl genişlediğine dair genel bir fikir verir.
Tablo 13.2. Sertleşme sorunu ve prostat için kullanılan tadalafil kutularının listeye alınma yılı
| Dönem | Listeye alınan kutu sayısı | Not |
|---|---|---|
| 29 Ocak 2013 (ilk kayıtlar) | 7 | Afilta 20 mg, Cialis'in üç kutusu, iki eşdeğer 20 mg ve efervesan bir ürün |
| 2013 sonu ile 2016 | 6 | İlk eşdeğer 5 mg kutuları bu dönemde |
| 2019 ile 2021 | 10 | Yeni markalar, ilk 10 mg kutusu |
| 2022 ile 2026 | 15 | En hızlı genişleme dönemi, çoğu 5 mg |
Kaynak: [18]. Akciğer damar basıncı yüksekliği ürünleri tabloya alınmamıştır.
Tablo iki eğilimi gösterir. Birincisi, ilk yıllarda pazar ağırlıklı olarak 20 mg'lık ilişki öncesi kutulardan oluşuyordu. Listenin ilk kayıtlarında 5 mg'lık yalnızca bir kutu vardır ve o da Cialis'e aittir. İkincisi, son yıllarda eklenen kutuların çoğu 5 mg'lıktır. Bu, günlük kullanımın ve prostat endikasyonunun öneminin arttığını düşündürür.
13.3 Afilta bu pazarda nerede duruyor
Afilta, listenin ilk kayıtları arasındaki üç eşdeğer 20 mg film tablet kutusundan biridir. Yaklaşık on üç yıl boyunca yalnızca 20 mg'lık kutusuyla listede kalmıştır. 2026'daki ruhsat devriyle birlikte 5 mg'lık bir ruhsat da düzenlenmiştir [30]. Ekim 2026'da bu kutu henüz listede değildir [18].
Bu konumun Afilta kullanan biri için anlamı şudur:
- Uzun bir kullanım geçmişi. Afilta 20 mg en az 2011'den bu yana Türkiye'de satılmaktadır ve fiyat kayıtları kesintisizdir [14].
- Tek güç. Eczanede bugün yalnızca 20 mg bulunduğu için Afilta pratikte ilişki öncesi 20 mg kullanan erkeklerin ürünüdür. 10 mg ile başlaması ya da günlük kullanması gereken biri için şimdilik başka ürünler gerekir (Bölüm 5.2).
- Fiyat avantajının kalmaması. Afilta uzun dönemler boyunca Cialis'ten biraz daha ucuzdu, ancak Aralık 2024'ten bu yana aynı fiyattadır (Bölüm 11.4). Aynı grupta Afilta'dan ucuz eşdeğerler de vardır (Bölüm 11.5).
13.4 Uluslararası karşılaştırma
Türkiye'deki tadalafil pazarının erken açılması, başka ülkelerle karşılaştırıldığında dikkat çekicidir. ABD'de ilk jenerik tadalafil Mayıs 2018'de onay almıştır [21]. ABD'de yapılan bir çalışmada, jenerik tadalafil 20 mg'ın peşin fiyatının aynı semtteki eczaneler arasında 15 ile 27 kat farklılık gösterebildiği bulunmuştur [121]. Türkiye'de ise ilaçların azami fiyatı resmi olarak belirlenir ve ilan edilir [10]. Bu nedenle böyle büyük eczane farkları beklenmez.
Fransa'da yapılan bir anket çalışmasında, jenerik PDE5 baskılayıcısı kullananlarla ilk ruhsatlı ilacı kullananlar arasında fiyat nedeniyle tedaviyi aksatma oranı benzer bulunmuştur. Hastaların bir kısmı tasarruf için tableti bölmüş, yarıdan fazlası en ucuz fiyatı bulmak için birden fazla eczaneye gitmiştir [122]. Türkiye'de fiyat düzenlemesi farklı olduğu için bu sonuçlar doğrudan aktarılamaz. Ancak maliyetin tedaviye devamı etkilediği her iki ülkede de geçerlidir (Bölüm 10.6).
Bölüm 14
Sonuç ve öneriler
Tartışma ve sonuç
Afilta, Türkiye'nin en eski tadalafil eşdeğerlerinden biridir ve 2026'da ruhsat sahibi değişmiştir, üreticisi değişmemiştir. Eczanede bugün yalnızca 20 mg 4 tabletlik kutusu bulunduğu için Afilta pratikte ilişki öncesi kullanılan bir üründür. Tadalafilin ilişki öncesi kullanımdaki etkinliği ve güvenliliği güçlü kanıtlarla desteklenir. Afilta'nın on beş yıllık fiyat seyri, eşdeğer bir ilacın referans ürünün fiyatını geçmediğini, uzun dönemler boyunca biraz altında kaldığını göstermektedir. Belgelerdeki 10 mg başlangıç dozu ile eczanedeki kutular arasındaki uyumsuzluk, kamuya açık biyoeşdeğerlik verisinin olmaması ve ruhsat devrinin hasta için yeterince görünür olmaması derlemenin saptadığı başlıca eksikliklerdir.
14.1 Başlıca bulgular
Kimlik ve ruhsat. Afilta'nın 5 mg ve 20 mg'lık ruhsatları 28 Mart 2026'da Lilyum İlaç adına yeni numaralarla düzenlenmiştir. Kullanma talimatlarında üretim yeri olarak Sanofi'nin Lüleburgaz tesisi yazılıdır. Eski Sanofi barkodlu kutu e-reçete aktif listesinde durmakta, yeni barkodlu kutunun fiyat kaydı bulunmaktadır (Bölüm 2 ve 3). Bu durum yönetmelikteki bir yıllık geçiş düzeniyle uyumludur.
Erken piyasaya çıkış. Afilta 20 mg'ın fiyat kayıtları Nisan 2011'e uzanır. ABD'de ilk jenerik tadalafil 2018'de onaylanmıştır. Türkiye'deki veri imtiyazı kuralının 1 Ocak 2005'ten sonra ilk kez ruhsatlandırılan referans ürünlerle sınırlı olması, bu erken çıkışla uyumlu bir açıklamadır, ancak tek açıklama olduğu söylenemez (Bölüm 3.5).
Doz uyumsuzluğu. Afilta KÜB'ünde ilişki öncesi başlangıç dozu "10 mg (2x5 mg)" olarak yazılıdır. Eczanede ise yalnızca bölünmemesi gereken 20 mg'lık tablet bulunmaktadır. Afilta 5 mg piyasaya çıkana kadar 10 mg ile başlaması gereken kişiler için başka ürünler gerekir (Bölüm 5.2).
Tabletler. Afilta 20 mg sarı, badem şeklinde ve baskısızdır. Bu görünüm Cialis'in tabletine benzer, ancak Cialis'te "C 20" baskısı vardır. Afilta 5 mg çentiklidir, fakat kullanma talimatında bütün olarak yutulması istenir (Bölüm 2.3).
Klinik kanıt. İlişki öncesi tadalafil, plasebo kontrollü çalışmalarda etkisini 16. dakikadan 36. saate kadar göstermiştir. 20 mg ile girişimlerin yaklaşık dörtte üçü başarıyla tamamlanmıştır. Etki şeker hastalığında, prostat ameliyatından sonra ve omurilik yaralanmasında da görülmüş, ancak bu gruplarda daha sınırlı kalmıştır (Bölüm 4 ve 6). Diğer ilişki öncesi ilaçlarla karşılaştırmalarda tadalafil yan etki dengesinde öne çıkmış, hastalar ve eşleri tarafından çoğunlukla tercih edilmiştir (Bölüm 8).
Fiyat. Afilta 20 mg'ın fiyatı 2012 başından bu yana yaklaşık 27 kat artmıştır. 2012'den bu yana 780 ortak haftalık kaydın hiçbirinde Cialis'ten pahalı olmamış, yaklaşık üçte birinde %10'a kadar daha ucuz kalmıştır. Aralık 2024'ten beri iki ürün aynı fiyattadır. SGK Afilta'yı ödemez (Bölüm 11).
Pazar. E-reçete aktif listesinde sertleşme sorunu ve prostat için kullanılan 38 tadalafil kutusu vardır. Afilta 2013'teki ilk kayıtlar arasındadır. Son yıllarda listeye eklenen kutuların çoğu 5 mg'lıktır (Bölüm 13).
14.2 Ruhsat devrinin görünürlüğü
Ruhsat devri ilacın içeriğini değiştirmez, ancak hasta açısından bazı belirsizlikler yaratabilir. Aynı ürün iki farklı barkodla, iki farklı firma adıyla eczanede görülebilir. Fiyat kaynaklarında ve e-reçete listesinde bir süre eski firma adı yer alır. Bu derlemenin taramasında devre ilişkin kamuya açık bir duyuru bulunamamıştır.
Bu belirsizliğin pratik bir sonucu vardır. Kutusunda farklı bir firma adı gören hasta, ilacın sahte olduğundan şüphelenebilir. Oysa bu durum yasal geçiş düzeninin olağan bir sonucudur (Bölüm 3.1). Kuşku duyan kişi için doğru yol, kutunun karekodunu İlaç Takip Sistemi'nden sorgulamak ya da eczacıya danışmaktır (Bölüm 12.4).
14.3 Derlemenin sınırları
- Afilta'ya özgü veri yoktur. Afilta ile yapılmış bir klinik çalışma ya da kamuya açık bir biyoeşdeğerlik raporu bulunamamıştır. Etkinlik ve güvenlilik bilgileri tadalafilin genel kanıtından ve Afilta'nın onaylı belgelerinden alınmıştır.
- Eski belgeler incelenmemiştir. TİTCK veri tabanında yalnızca 2026 tarihli belgeler yer almaktadır. Sanofi dönemine ait ürün bilgisi bu derlemede karşılaştırılamamıştır.
- Fiyat kayıtlarının kaynağı. Fiyat geçmişi, resmi listelerin üçüncü taraf bir sitedeki haftalık kayıtlarından alınmıştır. 2011 kayıtlarındaki dönüşümlü fiyat düzeyleri nedeniyle karşılaştırma 2012'den başlatılmıştır.
- Erken piyasaya çıkışın nedeni. Türkiye'deki tadalafil patentlerinin durumu incelenmediği için erken çıkışın kesin nedeni belirlenememiştir.
- Listeye alınma tarihleri. E-reçete listesindeki tarih, piyasaya ilk çıkış tarihi değildir ve bazı ürünlerde yeniden aktifleşme tarihini gösterebilir.
14.4 Öneriler
Afilta kullananlar için. Afilta ilişkiden en az 30 dakika önce alınmalı, günde en fazla bir doz kullanılmalı ve 20 mg'lık tablet bölünmemelidir. Nitrat türü göğüs ağrısı ilacı kullananlar Afilta kullanmamalıdır. Kutuda farklı bir firma adı görmek tek başına endişe nedeni değildir, karekod sorgulanabilir. İnternetten ilaç alınmamalıdır.
Hekimler ve eczacılar için. Belgelerde önerilen 10 mg'lık başlangıç dozu, Ekim 2026'da Afilta ile uygulanamaz. 10 mg yeterli olabilecek hastalarda 20 mg'a geçmeden önce başka bir ürünle 10 mg'lık doz düşünülebilir. Ruhsat devri döneminde eski ve yeni barkodlu kutuların aynı ürün olduğu hastaya açıklanabilir.
Ruhsat sahipleri ve düzenleyiciler için. Ruhsat devirlerinin kamuya kısa bir duyuruyla bildirilmesi, hastaların ve eczacıların karışıklık yaşamasını önleyebilir. Belgelerde yer alan doz önerilerinin, piyasadaki kutularla uygulanabilir olması hasta güvenliği açısından önemlidir.
14.5 Sonuç
Afilta, Türkiye'de on beş yılı aşkın süredir kullanılan, etkinliğini ve güvenliliğini tadalafilin geniş klinik kanıtına dayandıran bir eşdeğer ilaçtır. İlişki öncesi kullanımda 36 saate kadar süren etkisi, yemekten bağımsız emilimi ve düşük yan etki oranı, onu bu kullanım için uygun bir seçenek yapar. Ruhsat sahibinin değişmesi ürünün kendisini değiştirmemiştir. Afilta'nın güvenle kullanılmasının koşulları diğer tadalafil ürünleriyle aynıdır. İlaç hekim değerlendirmesinden sonra reçeteyle ve eczaneden alınmalı, nitratlarla birlikte kullanılmamalı, günde bir doz aşılmamalı ve acil belirtilerde beklemeden yardım istenmelidir.
Ek A
Afilta hakkında sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
Bu ekte Afilta hakkında en sık sorulan sorular, derlemenin bulgularına göre kısaca cevaplanmıştır. Her cevabın sonunda ayrıntının bulunduğu bölüm belirtilmiştir. Cevaplar tedavi önerisi yerine geçmez.
A.1 Afilta hakkında
Afilta nedir?
Afilta'yı hangi firma üretiyor?
Kutumda Sanofi yazıyor, başka bir kutuda Lilyum. Hangisi orijinal?
Afilta ile Cialis aynı ilaç mı?
Afilta'nın hangi dozları var?
Afilta 100 mg ya da Afilta jel var mı?
Yoktur. Afilta'nın yalnızca 5 ve 20 mg'lık film kaplı tablet ruhsatları vardır [1] (Bölüm 12.5).
A.2 Kullanım
Afilta 20 mg nasıl kullanılır?
Afilta ne zaman etki eder, etkisi ne kadar sürer?
Afilta 20 mg ikiye bölünebilir mi?
10 mg ile başlamam söylendi, Afilta ile bu nasıl olur?
Afilta'yı her gün kullanabilir miyim?
Afilta alkolle alınır mı?
İlk denemede işe yaramadı, ne yapmalıyım?
A.3 Güvenlik
Kimler Afilta kullanamaz?
Nitrat türü göğüs ağrısı ilacı ya da riosiguat kullananlar, son 90 günde kalp krizi ya da son 6 ayda inme geçirenler, kontrol altında olmayan tansiyon ya da ritim bozukluğu olanlar, cinsel etkinliğin önerilmediği kalp hastaları ve NAION nedeniyle bir gözünde görme kaybı olanlar kullanamaz [22] (Bölüm 9.3 ve 9.4).
Afilta'nın yan etkileri nelerdir?
Tansiyon ya da prostat ilacı kullanıyorum, Afilta alabilir miyim?
Ne zaman acile gitmeliyim?
A.4 Fiyat ve satın alma
Afilta'nın fiyatı ne kadar?
Ekim 2026'da Afilta 20 mg 4 tablet kutusu 2.200,99 TL'dir. Tablet başına 550,25 TL eder [14, 16] (Bölüm 11.1).
Afilta, Cialis'ten ucuz mu?
Ekim 2026'da iki ürünün fiyatı aynıdır. 2012'den bu yana Afilta hiçbir zaman Cialis'ten pahalı olmamış, haftaların yaklaşık üçte birinde %10'a kadar daha ucuz kalmıştır [14, 15] (Bölüm 11.4).
SGK Afilta'yı öder mi?
Hayır. Fiyat kaydında "Geri Ödemede Değil" ibaresi bulunur ve sertleşme ilacı olarak kullanılan tadalafil kutuları SGK'nın ödeme listesinde yer almaz [14, 19] (Bölüm 11.7).
Afilta reçetesiz ya da internetten alınabilir mi?
Hayır. Afilta reçeteyle ve yalnızca eczaneden alınır. Türkiye'de ilaçların internetten satışı yasaktır [11] (Bölüm 12.1).
Ek B
Terimler sözlüğü
Sözlük
Derlemede geçen tıbbi ve resmi terimlerin kısa açıklamaları aşağıda alfabetik sırayla verilmiştir. Metinde altı noktalı çizgiyle işaretli terimlerin üzerine gelindiğinde ya da dokunulduğunda aynı açıklama görünür.
Açık etiketli çalışma. Hastanın da araştırmacının da hangi tedavinin verildiğini bildiği çalışma. Uzun süreli izlemde kullanılır, ancak beklenti etkisini dışlayamaz.
Ağ meta-analizi. Birbiriyle hiç doğrudan karşılaştırılmamış ilaçları, ortak bir karşılaştırma grubu üzerinden dolaylı olarak da kıyaslayan meta-analiz.
Akciğer damar basıncı yüksekliği. Akciğere kan taşıyan atardamarlarda basıncın kalıcı olarak yükseldiği ciddi bir hastalık. Tadalafil bu hastalıkta da kullanılır, ancak ayrı ruhsatlı kutularla ve farklı dozlarda.
Alfa bloker. Mesane çıkışındaki ve prostattaki kasları gevşeterek idrar yapmayı kolaylaştıran ilaçlar. Tansiyonu da düşürebilirler. Doksazosin ve tamsulosin bu gruptadır.
Alprostadil. Damarları genişleten bir prostaglandin ilacı. Sertleşme sorununda penise iğneyle ya da idrar kanalına yerleştirilerek uygulanır.
AUA (Amerikan Üroloji Derneği). ABD'de üroloji kılavuzlarını yayımlayan meslek kuruluşu.
Bedeli ödenecek ilaçlar listesi. SGK'nın bedelini karşıladığı ilaçların listesi (EK-4/A). Listede olmayan bir ilacın bedelinin tamamını hasta öder.
Biyoeşdeğerlik. Aynı dozdaki iki ürünün etkin maddeyi kana yakın miktarda ve yakın hızda ulaştırması. Gönüllülerde ölçülen kan düzeylerinin oranı belirlenmiş sınırlar içinde kalmalıdır.
Blister. Tabletlerin ayrı ayrı yuvalara yerleştirildiği, arkası alüminyum folyoyla kapatılmış ambalaj.
cGMP (siklik guanozin monofosfat). Nitrik oksidin damar kası hücresinde yapımını başlattığı sinyal molekülü. Kasın gevşemesini ve penisin kanla dolmasını sağlar.
CİMER. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi. Vatandaşların kamu kurumlarına başvuru ve şikayetlerini ilettiği resmi kanal.
CYP3A4. Karaciğerde ve bağırsak duvarında bulunan, tadalafili yıkan başlıca enzim. Bu enzimi baskılayan ilaçlar tadalafilin kan düzeyini yükseltir.
Çapraz düzen. Her katılımcının karşılaştırılan ürünlerin hepsini, aralarında yeterli bir ara vererek sırayla aldığı çalışma düzeni. Böylece her kişi kendi kontrolü olur.
Düşük yoğunluklu şok dalgası tedavisi. Penise dışarıdan uygulanan ses dalgalarıyla damarlanmayı artırmak için yapılan tedavi. Kanıtları henüz sınırlıdır.
EAU (Avrupa Üroloji Derneği). Üroloji hastalıklarının tanı ve tedavisine ilişkin kılavuzlarını her yıl güncelleyen Avrupa meslek kuruluşu.
Efervesan tablet. Suya atıldığında köpürerek eriyen ve içilerek alınan tablet biçimi.
Endikasyon. İlacın ruhsatında yazılı kullanım alanı. Afilta 20 mg'ın endikasyonu sertleşme sorunu, Afilta 5 mg'ınki sertleşme sorunu ve prostat büyümesidir.
Eşdeğer tıbbi ürün. İlk ruhsatlı ürünle aynı etkin maddeyi aynı miktarda ve aynı ilaç şeklinde taşıyan, biyoeşdeğerliği gösterilmiş ürün. Halk arasında muadil ya da jenerik denir. Afilta, Cialis'in eşdeğeridir.
E-reçete aktif ürün listesi. TİTCK'nin her hafta güncellediği, e-reçeteye yazılabilen kutuları barkod, firma ve reçete türüyle gösteren liste. Burada aktif görünmeyen bir kutu eczanede bulunmayabilir.
Farmakovijilans. İlaç güvenliliği izlemi. Piyasadaki bir ilacın yan etki bildirimlerinin toplanması, değerlendirilmesi ve gerektiğinde ürün belgelerine yansıtılması.
Fason üretim. Ruhsat sahibinin ilacı, sözleşme yaptığı başka bir üreticinin tesisinde ürettirmesi.
Film kaplı tablet. Çekirdeği ince bir kaplama tabakasıyla örtülmüş tablet. Afilta'nın sarı rengi bu kaplamadaki demir oksitten gelir.
Finasterid. Prostatın büyümesini sağlayan hormon dönüşümünü baskılayarak prostatı zamanla küçülten ilaç.
Güven aralığı. Bir çalışmada bulunan değerin gerçekte hangi aralıkta olabileceğini gösteren istatistik aralık. Biyoeşdeğerlik kararında %90'lık aralık kullanılır.
HbA1c. Kan şekerinin son iki üç aylık ortalamasını yansıtan test. Şeker hastalığının ne kadar iyi kontrol edildiğini gösterir.
IIEF (Uluslararası Erektil Fonksiyon İndeksi). Sertleşme, orgazm, istek, ilişkiden doyum ve genel doyumu soran 15 maddelik anket. Çalışmalarda tedavinin etkisini ölçmek için kullanılır.
IPSS (Uluslararası Prostat Semptom Skoru). Yedi soruyla idrar yakınmalarını 0 ile 35 arasında puanlayan ölçek. Puan yükseldikçe yakınmalar ağırlaşır.
İlaç Takip Sistemi (İTS). Her ilaç kutusunun üretimden hastaya ulaşana kadarki hareketlerini karekod üzerinden kaydeden ulusal sistem. Kutunun kaydı bu sistemden sorgulanabilir.
Kalıtsal galaktoz intoleransı. Süt şekerinin yapı taşlarından biri olan galaktozun vücutta işlenemediği seyrek kalıtsal hastalık. Laktozlu tabletler bu kişilerde kullanılmaz.
Kararlı durum. Her gün alınan bir ilacın kan düzeyinin günden güne artmayı bırakıp aynı aralıkta seyrettiği nokta. Günlük tadalafilde 5 gün içinde ulaşılır.
Karekod. Kutunun üzerindeki kare biçimli kod. Okutulduğunda ürünün barkodu, kutuya özgü sıra numarası, parti numarası ve son kullanma tarihi okunur.
Kaynak fiyat. Türkiye'de bir ilacın fiyatının hesaplandığı başlangıç değeri. Seçilmiş Avrupa ülkelerindeki en düşük fabrika çıkış fiyatına dayanır ve avro olarak belirlenir.
Kontrendikasyon. İlacın hiçbir koşulda kullanılmaması gereken durum. Nitrat türü bir ilaç kullanmak, Afilta için bir kontrendikasyondur.
Kullanma talimatı (KT). Kutunun içinden çıkan, hasta için sade dille yazılmış onaylı belge. Ruhsat sahibi ve üretim yeri bu belgenin son bölümünde yazar.
KÜB (Kısa Ürün Bilgisi). İlacın dozunu, kimlerde kullanılmayacağını, etkileşimlerini ve çalışma sonuçlarını sağlık meslek mensupları için anlatan, TİTCK onaylı teknik belge.
Meta-analiz. Aynı soruyu inceleyen çalışmaların verilerini tek bir hesapta birleştirerek daha kesin bir sonuca ulaşmayı sağlayan istatistik yöntem.
NAION. Arterit dışı ön iskemik optik nöropati. Görme sinirine giden kanın aniden azalmasıyla bir gözde ortaya çıkan, genellikle ağrısız görme kaybı.
Nitratlar. Kalp damarı hastalığına bağlı göğüs ağrısında kullanılan damar genişletici ilaçlar. Dil altı nitrogliserin bunlardan biridir. Tadalafille birlikte tansiyonu tehlikeli biçimde düşürebilir.
Nitrik oksit. Cinsel uyarı sırasında sinir uçlarından ve damar duvarından salınan gaz. Sertleşmeyi başlatan zincirin ilk halkasıdır.
NYHA sınıflaması. New York Kalp Derneği'nin kalp yetmezliğini, hastanın günlük etkinlikte yaşadığı yakınmaya göre dört sınıfa ayıran ölçütü.
PDE5 (fosfodiesteraz tip 5). Penisin süngerimsi dokusundaki damar kaslarında bulunan enzim. Sertleşmeyi sürdüren cGMP'yi yıkar. Tadalafil bu yıkımı yavaşlatır.
PDE6 (fosfodiesteraz tip 6). Gözün ağ tabakasında ışığın algılanmasında görev alan enzim. Tadalafil bu enzimi çok az etkiler.
Penis protezi. Ameliyatla penisin içine yerleştirilen şişirilebilir ya da bükülebilir silindirler. Diğer tedavilerin yetmediği durumlarda kullanılır.
Peyronie hastalığı. Penis dokusunda sertleşmiş bir plak oluşması ve buna bağlı eğrilik ya da ağrılı sertleşme.
Plasebo. Görünüşü gerçek tabletle aynı olan, ancak etkin madde içermeyen tablet. Çalışmalarda ilacın etkisini beklenti etkisinden ayırmak için kullanılır.
Priapizm. Cinsel istek geçtikten sonra da süren ve dört saati aşan sertleşme. Penis dokusuna kalıcı zarar verebileceği için beklemeden acil servise başvurulur.
Randomize kontrollü çalışma. Katılımcıların kurayla ilaç ya da karşılaştırma grubuna ayrıldığı çalışma. Bir tedavinin etkisini göstermede en güvenilir çalışma türüdür.
Referans tıbbi ürün. Etkin maddenin ilk kez eksiksiz bir ruhsat dosyasıyla onaylandığı ürün. Tadalafilde bu ürün Cialis'tir ve eşdeğerler onunla kıyaslanır.
Riosiguat. Akciğer damar basıncı yüksekliğinin bazı türlerinde kullanılan ve cGMP yapımını doğrudan uyaran ilaç. PDE5 baskılayıcılarıyla birlikte kullanılmaz.
Ruhsat. Bir ilacın Türkiye'de satılabilmesi için TİTCK'nin verdiği izin. Ruhsat sahibi, ürünün güvenliliğinden ve belgelerinin güncel tutulmasından sorumludur.
Ruhsat devri. Bir ilacın ruhsatının noter sözleşmesiyle başka bir firmaya geçmesi. Tabletin içeriği değişmez, kutudaki firma adı ve barkod değişebilir.
Sinir koruyucu ameliyat. Prostat kanseri ameliyatında sertleşmeyi sağlayan sinirlerin korunmaya çalışıldığı cerrahi teknik.
Tadalafil. Afilta tabletlerindeki etkin madde. Cinsel uyarı sırasında penise kan akışını kolaylaştırır ve tek dozun etkisi 36 saate kadar sürebilir.
TİTCK. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. İlaç ruhsatlarını düzenleyen, ürün belgelerini onaylayan ve e-reçete listelerini yayımlayan kurum.
TÜFAM. Türkiye Farmakovijilans Merkezi. Hasta, hekim ve eczacıların ilaç yan etkisi bildirimlerini aldığı TİTCK birimi.
Vakum cihazı. Penise geçirilen silindirdeki havayı boşaltarak kanın penise dolmasını sağlayan ilaçsız araç. Sertlik, penis köküne takılan bir halkayla korunur.
Veri imtiyazı. Referans ürünün klinik dosyasına dayanılarak eşdeğer başvurusu yapılmasının belirli bir süre engellenmesi. Türkiye'de altı yıldır ve Gümrük Birliği'nde 1 Ocak 2005'ten sonra ilk kez ruhsat alan referans ürünlere uygulanır.
Yarı ömür. Kandaki ilaç miktarının yarısının vücuttan atılması için geçen süre. Sağlıklı gönüllülerde tadalafil için ortalama 17,5 saattir.
Ek bilgi
Bu derleme hakkında
Özet, yöntem, kısaltmalar ve çıkar beyanı
Özet
Amaç. Türkiye'de 2011'den bu yana satılan tadalafil eşdeğeri Afilta'nın onaylı belgelerini, 2026'daki ruhsat devrini, ilişki öncesi kullanımının bilimsel dayanağını ve fiyat geçmişini tek bir metinde toplamak.
Yöntem. Afilta 5 mg ve 20 mg'ın 28 Mart 2026 onaylı Kısa Ürün Bilgisi ve Kullanma Talimatı belgeleri, Cialis'in Türkiye belgeleri, ruhsatlandırma ve fiyatlandırma mevzuatı, Avrupa İlaç Ajansı'nın biyoeşdeğerlik kılavuzları, Avrupa ve Amerikan üroloji kılavuzları ve PubMed'de taranan çalışmalar incelenmiştir. Afilta ile Cialis 20 mg'ın 2011-2026 haftalık resmi fiyat kayıtları karşılaştırılmış, 13 Ekim 2026 tarihli e-reçete aktif ürün listesindeki tadalafil kutuları gruplandırılmış ve ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin gizli ilaç bildirimleri tek tek taranmıştır.
Bulgular. Afilta'nın iki ruhsatı 28 Mart 2026'da Lilyum İlaç adına yeni numaralarla düzenlenmiş, üretim yeri Sanofi'nin Lüleburgaz tesisi olarak kalmıştır. Eczanede bulunan tek kutu 20 mg 4 tablettir ve 5 mg'lık ruhsat henüz kutuya dönüşmemiştir. Belgelerdeki 10 mg'lık başlangıç dozu iki adet 5 mg'lık tabletle tarif edildiği için Ekim 2026'da Afilta ile uygulanamamaktadır. İlişki öncesi tadalafilin etkisi çalışmalarda 16. dakikada başlamış ve 36. saate kadar sürmüştür. Afilta 20 mg'ın fiyatı 2012 başından bu yana yaklaşık 27 kat artmıştır. 780 ortak haftalık kaydın hiçbirinde Cialis'ten pahalı olmamış, 255 haftada %10,3'e kadar daha ucuz kalmıştır. Aralık 2024'ten bu yana iki ürün aynı fiyattadır ve SGK Afilta'yı ödemez. FDA bildirimlerinde laboratuvar bulgusu olan 433 ürünün 175'inde tadalafil ya da benzeri bir madde saptanmıştır.
Sonuç. Afilta, kanıtını tadalafilin geniş klinik araştırma birikiminden ve biyoeşdeğerlik ilkesinden alan, uzun kullanım geçmişi olan bir eşdeğer ilaçtır. Ruhsat devri ürünün içeriğini değiştirmemiştir. Belgelerdeki doz önerisiyle eczanedeki kutuların uyumlu hale getirilmesi, ruhsat devirlerinin kamuya duyurulması ve biyoeşdeğerlik özetlerinin yayımlanması hasta ve hekim için yararlı olacaktır.
Anahtar kelimeler: Afilta, tadalafil, eşdeğer ilaç, ruhsat devri, ilişki öncesi kullanım, sertleşme sorunu, ilaç fiyatı, Türkiye
Kısaltmalar
| Kısaltma | Açılımı |
|---|---|
| ABD | Amerika Birleşik Devletleri |
| AUA | Amerikan Üroloji Derneği |
| cGMP | Siklik guanozin monofosfat |
| CİMER | Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi |
| CYP3A4 | Sitokrom P450 3A4 enzimi |
| EAU | Avrupa Üroloji Derneği |
| FDA | ABD Gıda ve İlaç Dairesi |
| HbA1c | Glikozillenmiş hemoglobin |
| HIV | İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü |
| IIEF | Uluslararası Erektil Fonksiyon İndeksi |
| IPSS | Uluslararası Prostat Semptom Skoru |
| KDV | Katma değer vergisi |
| KT | Kullanma talimatı |
| KÜB | Kısa Ürün Bilgisi |
| NAION | Arterit dışı ön iskemik optik nöropati |
| NYHA | New York Kalp Derneği |
| PDE5 | Fosfodiesteraz tip 5 |
| PDE6 | Fosfodiesteraz tip 6 |
| PDE11 | Fosfodiesteraz tip 11 |
| SGK | Sosyal Güvenlik Kurumu |
| TİTCK | Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu |
| TL | Türk lirası |
| TÜFAM | Türkiye Farmakovijilans Merkezi |
Yöntem
Çalışmanın türü
Derleme anlatı türünde hazırlanmıştır ve kaynakları resmi belgeler ile hakemli dergilerde yayımlanmış çalışmalardır. Önceden kaydedilmiş bir protokol yoktur ve kaynaklar ikinci bir bağımsız okumadan geçirilmemiştir. Hastalardan yeni veri toplanmamıştır. Fiyat kayıtları, e-reçete listesi ve FDA bildirimleri üzerinde yapılan sayımlar ve karşılaştırmalar bu derleme için özgün olarak hazırlanmıştır.
Afilta'nın belgeleri
Afilta'nın güncel belgeleri TİTCK'nin KÜB ve KT veri tabanından alınmıştır. 5 mg ve 20 mg için 28 Mart 2026 onaylı dört belge metne çevrilmiş ve bölüm bölüm okunmuştur [1]. Karşılaştırma için Cialis 5 mg ve 20 mg'ın Türkiye KÜB'leri [2, 3], Avrupa ürün bilgisi [4] ve ABD etiketi [5] kullanılmıştır. Veri tabanında Afilta için yalnızca 2026 tarihli belgeler bulunduğundan Sanofi dönemine ait belgeler incelenememiştir.
Mevzuat ve kılavuzlar
Ruhsat devri, eşdeğer ürün tanımı ve veri imtiyazı için Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği'nin güncel metni [6], referans ürün seçimi için TİTCK kılavuzu [7] okunmuştur. Biyoeşdeğerlik koşulları Avrupa İlaç Ajansı'nın genel kılavuzundan [8] ve tadalafile özgü kılavuzun 3. revizyonundan [9] alınmıştır. Fiyatlandırma kuralları 12 Mart 2026 tarihli karardan [10], internet satışı yasağı 6197 sayılı Kanun'un güncel metninden [11] aktarılmıştır. Tedavi yolu için Avrupa Üroloji Derneği'nin cinsel ve üreme sağlığı kılavuzu [12] ve Amerikan Üroloji Derneği'nin 2018 kılavuzu [13] esas alınmıştır.
Fiyat kayıtlarının karşılaştırılması
Afilta 20 mg 4 tablet (barkod 8699502093225) ve Cialis 20 mg 4 tablet (barkod 8699673098111) için resmi fiyat listelerinin haftalık kayıtları İlaç Rehberi'nden yıl yıl indirilmiştir [14, 15]. Afilta kayıtları 29 Nisan 2011'de, Cialis kayıtları 2008'de başlar. 2011 kayıtlarında Afilta için dönüşümlü fiyat düzeyleri görüldüğünden karşılaştırma 2012'nin ilk kaydından Ağustos 2026'nın son kaydına kadar, iki üründe de kaydı bulunan haftalarla sınırlandırılmıştır. Her hafta için iki fiyat arasındaki yüzde fark hesaplanmıştır. Güncel fiyatlar 17 Ekim 2026'da ayrıca kontrol edilmiştir [16, 17].
E-reçete listesinin incelenmesi
TİTCK'nin 13 Ekim 2026 tarihli e-reçete aktif ürün listesinde etkin maddesi tadalafil olan bütün satırlar çıkarılmıştır [18]. Kutular doz, tablet sayısı ve biçime göre gruplandırılmış, listeye alınma tarihleri yıllara göre sayılmıştır. Geri ödeme durumu SGK'nın 2 Ekim 2026 tarihli bedeli ödenecek ilaçlar listesinde barkod ve ilaç adıyla aranmıştır [19].
FDA bildirimlerinin taranması
FDA'nın cinsel performans ürünlerine ait gizli ilaç bildirimleri listesi 14 Ekim 2026'da indirilmiştir [20]. Her bildirim sayfasındaki laboratuvar bulgusu cümlesi okunmuş, tadalafil ya da tadalafil benzeri bir maddenin adı geçen bildirimler işaretlenmiştir. Laboratuvar bulgusu cümlesi bulunmayan bildirimler hesaba katılmamıştır. Sonuçlar 2012-2016, 2017-2020 ve 2021-2026 dönemlerine göre sayılmıştır.
Literatür taraması
PubMed'de tadalafilin ilişki öncesi kullanımı, etki başlangıcı ve süresi, doz karşılaştırmaları, özel hasta grupları, günlük kullanım, prostat büyümesi, diğer PDE5 baskılayıcılarıyla karşılaştırma, güvenlilik, sahte ve gizli ilaçlı ürünler ve eşdeğer ilaçlar konularında taramalar yapılmıştır. Bulunan kayıtların künye ve özet bilgileri NCBI'nin E-utilities arayüzüyle alınmıştır. Kanıt düzeyi yüksek olan randomize çalışmalar ve meta-analizler, tek merkezli gözlem çalışmalarının önünde tutulmuştur. Her atıfta yalnızca ilgili çalışmanın özetinde ya da tam metninde yer alan bulgular kullanılmıştır.
Yazım ilkeleri
Metin, sağlık eğitimi olmayan okurun da izleyebileceği sade bir Türkçeyle yazılmıştır. Tıbbi terimler ilk geçtikleri yerde işaretlenmiş ve Ek B'de açıklanmıştır. Her bölüm kısa bir özetle başlar. Kişiye özel doz ya da tedavi önerisi verilmemiştir.
Çıkar çatışması ve finansman
Bu derleme için herhangi bir ilaç firmasından, eczaneden ya da satıcıdan destek alınmamıştır. Derlemede ilaç satışı yapılmaz ve satış yapan bir siteye ya da hesaba bağlantı verilmez. Afilta, Cialis ve diğer marka adları yalnızca ürünleri tanımlamak için kullanılmıştır.
Kaynaklar
Kaynakça
- TİTCK. KÜB/KT veri tabanı (ilaç adıyla arama). titck.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- TİTCK. CIALIS 20 mg film kaplı tablet - Kısa Ürün Bilgisi. titck.gov.tr (erişim 14.10.2026)
- TİTCK. CIALIS 5 mg film kaplı tablet - Kısa Ürün Bilgisi. titck.gov.tr (erişim 14.10.2026)
- European Medicines Agency. Cialis: Annex I - Summary of Product Characteristics (EPAR product information). ema.europa.eu (erişim 14.10.2026)
- Eli Lilly and Company. CIALIS (tadalafil) tablets - Full Prescribing Information (revised 6/2026), DailyMed setid bcd8f8ab-81a2-4891-83db-24a0b0e25895. dailymed.nlm.nih.gov (erişim 14.10.2026)
- Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği. Resmi Gazete, 11.12.2021, sayı 31686 (değişikliklerle güncel metin, mevzuat.gov.tr). mevzuat.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- TİTCK. Beşeri Tıbbi Ürünlerin Biyoyararlanım ve Biyoeşdeğerlik Çalışmalarında Kullanılacak Referans Ürünün Seçimine İlişkin Kılavuz. titck.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- European Medicines Agency, CHMP. Guideline on the investigation of bioequivalence (CPMP/EWP/QWP/1401/98 Rev. 1/Corr**), 20.01.2010. ema.europa.eu (erişim 17.10.2026)
- European Medicines Agency, CHMP. Tadalafil film-coated tablets 2.5 mg, 5 mg, 10 mg and 20 mg product-specific bioequivalence guidance (EMA/CHMP/315234/2014 Rev.3), 14.04.2025. ema.europa.eu (erişim 17.10.2026)
- Cumhurbaşkanı Kararı (Karar Sayısı 11031). Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar. Resmi Gazete, 12.03.2026. resmigazete.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, madde 24 (mevzuat.gov.tr güncel metin). mevzuat.gov.tr (erişim 14.10.2026)
- European Association of Urology. EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health: Management of Erectile Dysfunction (bölüm 5.6-5.7, çevrimiçi sürüm). uroweb.org (erişim 14.10.2026)
- American Urological Association. Erectile Dysfunction: AUA Guideline (2018), çevrimiçi tam metin. auanet.org (erişim 14.10.2026)
- İlaç Rehberi. AFILTA 20 mg 4 film tablet (8699502093225) yıllara göre fiyat kayıtları. ilacrehberi.com (erişim 17.10.2026)
- İlaç Rehberi. CIALIS 20 mg 4 film tablet (8699673098111), 5 mg 28 (8699673098142) ve 5 mg 14 (8699673098135) yıllara göre fiyat kayıtları. ilacrehberi.com (erişim 17.10.2026)
- İlacabak. AFILTA 20 MG 4 FILM TABLET ürün kayıtları (Sanofi barkodu 8699502093225 ve Lilyum barkodu 8681911090285). ilacabak.com (erişim 17.10.2026)
- İlacabak. Cialis 5 mg 28 film kaplı tablet: aynı etken maddeyi (tadalafil) içeren ilaçlar ve fiyatları. ilacabak.com (erişim 17.10.2026)
- TİTCK. SKRS E-Reçete İlaç ve Diğer Farmasötik Ürünler Listesi, aktif ürünler (13.10.2026). titck.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- Sosyal Güvenlik Kurumu. Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi (EK-4/A), 02.10.2026 tarihli SUT değişikliği duyurusunun eki. sgk.gov.tr (erişim 14.10.2026)
- U.S. Food and Drug Administration. Sexual Enhancement and Energy Product Notifications (Medication Health Fraud) - bildirim listesi ve tek tek bildirim sayfaları. fda.gov (erişim 17.10.2026)
- GaBI Online. US approval for prostate cancer formulation and impotence generics (22.06.2018). gabionline.net (erişim 14.10.2026)
- TİTCK. AFİLTA 20 mg film kaplı tablet, Kısa Ürün Bilgisi (onay 28.03.2026). titck.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- TİTCK. AFİLTA 20 mg film kaplı tablet, Kullanma Talimatı (onay 28.03.2026). titck.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- . NIH Consensus Conference. Impotence. NIH Consensus Development Panel on Impotence. JAMA. 1993, cilt 270, sayı 1, s. 83-90. PubMed 8510302
- Akkus E, Kadioglu A, Esen A, Doran S, Ergen A, Anafarta K, et al. Prevalence and correlates of erectile dysfunction in Turkey: a population-based study. Eur Urol. 2002, cilt 41, sayı 3, s. 298-304. doi:10.1016/s0302-2838(02)00027-1 PubMed 12180232
- Ayta IA, McKinlay JB, Krane RJ. The likely worldwide increase in erectile dysfunction between 1995 and 2025 and some possible policy consequences. BJU Int. 1999, cilt 84, sayı 1, s. 50-6. doi:10.1046/j.1464-410x.1999.00142.x PubMed 10444124
- Feldman HA, Goldstein I, Hatzichristou DG, Krane RJ, McKinlay JB. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994, cilt 151, sayı 1, s. 54-61. doi:10.1016/s0022-5347(17)34871-1 PubMed 8254833
- Montorsi P, Ravagnani PM, Galli S, Rotatori F, Briganti A, Salonia A, et al. The artery size hypothesis: a macrovascular link between erectile dysfunction and coronary artery disease. Am J Cardiol. 2005, cilt 96, sayı 12B, s. 19M-23M. doi:10.1016/j.amjcard.2005.07.006 PubMed 16387561
- Rosen RC, Miner M, Burnett AL, Blaha MJ, Ganz P, Goldstein I, et al. Proceedings of PRINCETON IV: PDE5 inhibitors and cardiac health symposium. Sex Med Rev. 2024, cilt 12, sayı 4, s. 681-709. doi:10.1093/sxmrev/qeae043 PubMed 38936840
- TİTCK. AFİLTA 5 mg film kaplı tablet, Kısa Ürün Bilgisi (onay 28.03.2026). titck.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- TİTCK. AFİLTA 5 mg film kaplı tablet, Kullanma Talimatı (onay 28.03.2026). titck.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- European Medicines Agency. Cialis (tadalafil): EPAR - ürün sayfası. ema.europa.eu (erişim 14.10.2026)
- Davit BM, Nwakama PE, Buehler GJ, Conner DP, Haidar SH, Patel DT, et al. Comparing generic and innovator drugs: a review of 12 years of bioequivalence data from the United States Food and Drug Administration. Ann Pharmacother. 2009, cilt 43, sayı 10, s. 1583-97. doi:10.1345/aph.1M141 PubMed 19776300
- Lue TF. Erectile dysfunction. N Engl J Med. 2000, cilt 342, sayı 24, s. 1802-13. doi:10.1056/NEJM200006153422407 PubMed 10853004
- Rajfer J, Aronson WJ, Bush PA, Dorey FJ, Ignarro LJ. Nitric oxide as a mediator of relaxation of the corpus cavernosum in response to nonadrenergic, noncholinergic neurotransmission. N Engl J Med. 1992, cilt 326, sayı 2, s. 90-4. doi:10.1056/NEJM199201093260203 PubMed 1309211
- Forgue ST, Patterson BE, Bedding AW, Payne CD, Phillips DL, Wrishko RE, et al. Tadalafil pharmacokinetics in healthy subjects. Br J Clin Pharmacol. 2006, cilt 61, sayı 3, s. 280-8. doi:10.1111/j.1365-2125.2005.02553.x PubMed 16487221
- Rosen RC, Padma-Nathan H, Shabsigh R, Saikali K, Watkins V, Pullman W. Determining the earliest time within 30 minutes to erectogenic effect after tadalafil 10 and 20 mg: a multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled, at-home study. J Sex Med. 2004, cilt 1, sayı 2, s. 193-200. doi:10.1111/j.1743-6109.2004.04028.x PubMed 16422974
- Porst H, Padma-Nathan H, Giuliano F, Anglin G, Varanese L, Rosen R. Efficacy of tadalafil for the treatment of erectile dysfunction at 24 and 36 hours after dosing: a randomized controlled trial. Urology. 2003, cilt 62, sayı 1, s. 121-5, discussion 125-6. doi:10.1016/s0090-4295(03)00359-5 PubMed 12837435
- Shabsigh R, Burnett AL, Eardley I, Sharlip ID, Ellsworth PI, Garcia CS, et al. Time from dosing to sexual intercourse attempts in men taking tadalafil in clinical trials. BJU Int. 2005, cilt 96, sayı 6, s. 857-63. doi:10.1111/j.1464-410X.2005.05750.x PubMed 16153217
- Kloner RA, Hutter AM, Emmick JT, Mitchell MI, Denne J, Jackson G. Time course of the interaction between tadalafil and nitrates. J Am Coll Cardiol. 2003, cilt 42, sayı 10, s. 1855-60. doi:10.1016/j.jacc.2003.09.023 PubMed 14642699
- Forgue ST, Phillips DL, Bedding AW, Payne CD, Jewell H, Patterson BE, et al. Effects of gender, age, diabetes mellitus and renal and hepatic impairment on tadalafil pharmacokinetics. Br J Clin Pharmacol. 2007, cilt 63, sayı 1, s. 24-35. doi:10.1111/j.1365-2125.2006.02726.x PubMed 16869816
- Trocóniz IF, Tillmann C, Staab A, Rapado J, Forgue ST. Tadalafil population pharmacokinetics in patients with erectile dysfunction. Eur J Clin Pharmacol. 2007, cilt 63, sayı 6, s. 583-90. doi:10.1007/s00228-007-0297-1 PubMed 17431603
- Padma-Nathan H, McMurray JG, Pullman WE, Whitaker JS, Saoud JB, Ferguson KM, et al. On-demand IC351 (Cialis) enhances erectile function in patients with erectile dysfunction. Int J Impot Res. 2001, cilt 13, sayı 1, s. 2-9. doi:10.1038/sj.ijir.3900631 PubMed 11313831
- Staab A, Tillmann C, Forgue ST, Mackie A, Allerheiligen SRB, Rapado J, et al. Population dose-response model for tadalafil in the treatment of male erectile dysfunction. Pharm Res. 2004, cilt 21, sayı 8, s. 1463-70. doi:10.1023/b:pham.0000036922.03519.40 PubMed 15359583
- Schulman CC, Shen W, Stothard DR, Schmitt H. Integrated analysis examining first-dose success, success by dose, and maintenance of success among men taking tadalafil for erectile dysfunction. Urology. 2004, cilt 64, sayı 4, s. 783-8. doi:10.1016/j.urology.2004.05.046 PubMed 15491720
- Sáenz de Tejada I, Anglin G, Knight JR, Emmick JT. Effects of tadalafil on erectile dysfunction in men with diabetes. Diabetes Care. 2002, cilt 25, sayı 12, s. 2159-64. doi:10.2337/diacare.25.12.2159 PubMed 12453954
- Lewis RW, Sadovsky R, Eardley I, O'Leary M, Seftel A, Wang WC, et al. The efficacy of tadalafil in clinical populations. J Sex Med. 2005, cilt 2, sayı 4, s. 517-31. doi:10.1111/j.1743-6109.2005.00068.x PubMed 16422847
- Brock GB, McMahon CG, Chen KK, Costigan T, Shen W, Watkins V, et al. Efficacy and safety of tadalafil for the treatment of erectile dysfunction: results of integrated analyses. J Urol. 2002, cilt 168, sayı 4 Pt 1, s. 1332-6. doi:10.1016/S0022-5347(05)64442-4 PubMed 12352386
- Montorsi F, Verheyden B, Meuleman E, Jünemann K, Moncada I, Valiquette L, et al. Long-term safety and tolerability of tadalafil in the treatment of erectile dysfunction. Eur Urol. 2004, cilt 45, sayı 3, s. 339-44, discussion 344-5. doi:10.1016/j.eururo.2003.11.010 PubMed 15036680
- Seftel AD, Farber J, Fletcher J, Deeley MC, Elion-Mboussa A, Hoover A, et al. A three-part study to investigate the incidence and potential etiologies of tadalafil-associated back pain or myalgia. Int J Impot Res. 2005, cilt 17, sayı 5, s. 455-61. doi:10.1038/sj.ijir.3901374 PubMed 16034469
- Rosen RC, Riley A, Wagner G, Osterloh IH, Kirkpatrick J, Mishra A. The international index of erectile function (IIEF): a multidimensional scale for assessment of erectile dysfunction. Urology. 1997, cilt 49, sayı 6, s. 822-30. doi:10.1016/s0090-4295(97)00238-0 PubMed 9187685
- Cappelleri JC, Rosen RC, Smith MD, Mishra A, Osterloh IH. Diagnostic evaluation of the erectile function domain of the International Index of Erectile Function. Urology. 1999, cilt 54, sayı 2, s. 346-51. doi:10.1016/s0090-4295(99)00099-0 PubMed 10443736
- Rosen RC, Allen KR, Ni X, Araujo AB. Minimal clinically important differences in the erectile function domain of the International Index of Erectile Function scale. Eur Urol. 2011, cilt 60, sayı 5, s. 1010-6. doi:10.1016/j.eururo.2011.07.053 PubMed 21855209
- Carson C, Shabsigh R, Segal S, Murphy A, Fredlund P, Kuepfer C, et al. Efficacy, safety, and treatment satisfaction of tadalafil versus placebo in patients with erectile dysfunction evaluated at tertiary-care academic centers. Urology. 2005, cilt 65, sayı 2, s. 353-9. doi:10.1016/j.urology.2004.09.056 PubMed 15708052
- Montorsi F, Nathan HP, McCullough A, Brock GB, Broderick G, Ahuja S, et al. Tadalafil in the treatment of erectile dysfunction following bilateral nerve sparing radical retropubic prostatectomy: a randomized, double-blind, placebo controlled trial. J Urol. 2004, cilt 172, sayı 3, s. 1036-41. doi:10.1097/01.ju.0000136448.71773.2b PubMed 15311032
- Giuliano F, Sanchez-Ramos A, Löchner-Ernst D, Del Popolo G, Cruz N, Leriche A, et al. Efficacy and safety of tadalafil in men with erectile dysfunction following spinal cord injury. Arch Neurol. 2007, cilt 64, sayı 11, s. 1584-92. doi:10.1001/archneur.64.11.nct70001 PubMed 17846260
- Lombardi G, Macchiarella A, Cecconi F, Del Popolo G. Efficacy and safety of medium and long-term tadalafil use in spinal cord patients with erectile dysfunction. J Sex Med. 2009, cilt 6, sayı 2, s. 535-43. doi:10.1111/j.1743-6109.2008.01106.x PubMed 19138363
- Evliyaoğlu Y, Yelsel K, Kobaner M, Alma E, Saygılı M. Efficacy and tolerability of tadalafil for treatment of erectile dysfunction in men taking serotonin reuptake inhibitors. Urology. 2011, cilt 77, sayı 5, s. 1137-41. doi:10.1016/j.urology.2010.12.036 PubMed 21316088
- Seftel AD, Buvat J, Althof SE, McMurray JG, Zeigler HL, Burns PR, et al. Improvements in confidence, sexual relationship and satisfaction measures: results of a randomized trial of tadalafil 5 mg taken once daily. Int J Impot Res. 2009, cilt 21, sayı 4, s. 240-8. doi:10.1038/ijir.2009.22 PubMed 19536128
- Conaglen HM, Conaglen JV. Investigating women's preference for sildenafil or tadalafil use by their partners with erectile dysfunction: the partners' preference study. J Sex Med. 2008, cilt 5, sayı 5, s. 1198-1207. doi:10.1111/j.1743-6109.2008.00774.x PubMed 18312284
- Capogrosso P, Albersen M, Burnett AL, Cakir OO, Dehó F, Morgado LA, et al. Erectile Dysfunction: Update on Clinical Management. Eur Urol. 2025, cilt 88, sayı 4, s. 388-399. doi:10.1016/j.eururo.2025.05.004 PubMed 40393866
- Wrishko R, Sorsaburu S, Wong D, Strawbridge A, McGill J. Safety, efficacy, and pharmacokinetic overview of low-dose daily administration of tadalafil. J Sex Med. 2009, cilt 6, sayı 7, s. 2039-48. doi:10.1111/j.1743-6109.2009.01301.x PubMed 19453893
- Porst H, Giuliano F, Glina S, Ralph D, Casabé AR, Elion-Mboussa A, et al. Evaluation of the efficacy and safety of once-a-day dosing of tadalafil 5mg and 10mg in the treatment of erectile dysfunction: results of a multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Eur Urol. 2006, cilt 50, sayı 2, s. 351-9. doi:10.1016/j.eururo.2006.02.052 PubMed 16766116
- Rajfer J, Aliotta PJ, Steidle CP, Fitch WP, Zhao Y, Yu A. Tadalafil dosed once a day in men with erectile dysfunction: a randomized, double-blind, placebo-controlled study in the US. Int J Impot Res. 2007, cilt 19, sayı 1, s. 95-103. doi:10.1038/sj.ijir.3901496 PubMed 16871272
- Porst H, Gacci M, Büttner H, Henneges C, Boess F. Tadalafil once daily in men with erectile dysfunction: an integrated analysis of data obtained from 1913 patients from six randomized, double-blind, placebo-controlled, clinical studies. Eur Urol. 2014, cilt 65, sayı 2, s. 455-64. doi:10.1016/j.eururo.2013.09.037 PubMed 24119319
- Shabsigh R, Seftel AD, Kim ED, Ni X, Burns PR. Efficacy and safety of once-daily tadalafil in men with erectile dysfunction who reported no successful intercourse attempts at baseline. J Sex Med. 2013, cilt 10, sayı 3, s. 844-56. doi:10.1111/j.1743-6109.2012.02898.x PubMed 23035781
- Hatzichristou D, Gambla M, Rubio-Aurioles E, Buvat J, Brock GB, Spera G, et al. Efficacy of tadalafil once daily in men with diabetes mellitus and erectile dysfunction. Diabet Med. 2008, cilt 25, sayı 2, s. 138-46. doi:10.1111/j.1464-5491.2007.02338.x PubMed 18290855
- Burns PR, Rosen RC, Dunn M, Baygani SK, Perelman MA. Treatment satisfaction of men and partners following switch from on-demand phosphodiesterase type 5 inhibitor therapy to tadalafil 5 mg once daily. J Sex Med. 2015, cilt 12, sayı 3, s. 720-7. doi:10.1111/jsm.12818 PubMed 25615445
- Peng Z, Yang L, Dong Q, Wei Q, Liu L, Yang B. Efficacy and Safety of Tadalafil Once-a-Day versus Tadalafil On-Demand in Patients with Erectile Dysfunction: A Systematic Review and Meta-Analyses. Urol Int. 2017, cilt 99, sayı 3, s. 343-352. doi:10.1159/000477496 PubMed 28628914
- Bansal UK, Jones C, Fuller TW, Wessel C, Jackman SV. The Efficacy of Tadalafil Daily vs on Demand in the Treatment of Erectile Dysfunction: A Systematic Review and Meta-analysis. Urology. 2018, cilt 112, s. 6-11. doi:10.1016/j.urology.2017.08.031 PubMed 28882778
- Buvat J, Büttner H, Hatzimouratidis K, Vendeira PAS, Moncada I, Boehmer M, et al. Adherence to initial PDE-5 inhibitor treatment: randomized open-label study comparing tadalafil once a day, tadalafil on demand, and sildenafil on demand in patients with erectile dysfunction. J Sex Med. 2013, cilt 10, sayı 6, s. 1592-602. doi:10.1111/jsm.12130 PubMed 23551622
- Pozzi E, Corsini C, Bertini A, Belladelli F, Raffo M, Negri F, et al. Spontaneous erectile function recovery among young men with erectile dysfunction taking tadalafil 5 mg once a day. J Sex Med. 2024, cilt 21, sayı 8, s. 671-675. doi:10.1093/jsxmed/qdae064 PubMed 38894672
- Montorsi F, Brock G, Stolzenburg J, Mulhall J, Moncada I, Patel HRH, et al. Effects of tadalafil treatment on erectile function recovery following bilateral nerve-sparing radical prostatectomy: a randomised placebo-controlled study (REACTT). Eur Urol. 2014, cilt 65, sayı 3, s. 587-96. doi:10.1016/j.eururo.2013.09.051 PubMed 24169081
- Philippou YA, Jung JH, Steggall MJ, O'Driscoll ST, Bakker CJ, Bodie JA, et al. Penile rehabilitation for postprostatectomy erectile dysfunction. Cochrane Database Syst Rev. 2018, cilt 10, sayı 10, s. CD012414. doi:10.1002/14651858.CD012414.pub2 PubMed 30352488
- Liu C, Lopez DS, Chen M, Wang R. Penile Rehabilitation Therapy Following Radical Prostatectomy: A Meta-Analysis. J Sex Med. 2017, cilt 14, sayı 12, s. 1496-1503. doi:10.1016/j.jsxm.2017.09.020 PubMed 29122494
- Pattanaik S, Mavuduru RS, Panda A, Mathew JL, Agarwal MM, Hwang EC, et al. Phosphodiesterase inhibitors for lower urinary tract symptoms consistent with benign prostatic hyperplasia. Cochrane Database Syst Rev. 2018, cilt 11, sayı 11, s. CD010060. doi:10.1002/14651858.CD010060.pub2 PubMed 30480763
- Broderick GA, Brock GB, Roehrborn CG, Watts SD, Elion-Mboussa A, Viktrup L. Effects of tadalafil on lower urinary tract symptoms secondary to benign prostatic hyperplasia in men with or without erectile dysfunction. Urology. 2010, cilt 75, sayı 6, s. 1452-8. doi:10.1016/j.urology.2009.09.093 PubMed 20163842
- Oelke M, Wagg A, Takita Y, Büttner H, Viktrup L. Efficacy and safety of tadalafil 5 mg once daily in the treatment of lower urinary tract symptoms associated with benign prostatic hyperplasia in men aged >=75 years: integrated analyses of pooled data from multinational, randomized, placebo-controlled clinical studies. BJU Int. 2017, cilt 119, sayı 5, s. 793-803. doi:10.1111/bju.13744 PubMed 27988986
- European Association of Urology. EAU Guidelines on the Management of Non-neurogenic Male LUTS: Disease Management, bölüm 5.2.5 Phosphodiesterase type 5 inhibitors ve kombinasyon tedavileri (çevrimiçi sürüm). uroweb.org (erişim 14.10.2026)
- European Medicines Agency. Viagra (sildenafil) film-coated tablets: Summary of Product Characteristics. ema.europa.eu (erişim 14.10.2026)
- European Medicines Agency. Levitra (vardenafil): Summary of Product Characteristics. ema.europa.eu (erişim 14.10.2026)
- European Medicines Agency. Spedra (avanafil): Summary of Product Characteristics. ema.europa.eu (erişim 14.10.2026)
- Bischoff E. Potency, selectivity, and consequences of nonselectivity of PDE inhibition. Int J Impot Res. 2004, cilt 16 Suppl 1, s. S11-4. doi:10.1038/sj.ijir.3901208 PubMed 15224129
- Gong B, Ma M, Xie W, Yang X, Huang Y, Sun T, et al. Direct comparison of tadalafil with sildenafil for the treatment of erectile dysfunction: a systematic review and meta-analysis. Int Urol Nephrol. 2017, cilt 49, sayı 10, s. 1731-1740. doi:10.1007/s11255-017-1644-5 PubMed 28741090
- Madeira CR, Tonin FS, Fachi MM, Borba HH, Ferreira VL, Leonart LP, et al. Efficacy and safety of oral phosphodiesterase 5 inhibitors for erectile dysfunction: a network meta-analysis and multicriteria decision analysis. World J Urol. 2021, cilt 39, sayı 3, s. 953-962. doi:10.1007/s00345-020-03233-9 PubMed 32388784
- Yuan J, Zhang R, Yang Z, Lee J, Liu Y, Tian J, et al. Comparative effectiveness and safety of oral phosphodiesterase type 5 inhibitors for erectile dysfunction: a systematic review and network meta-analysis. Eur Urol. 2013, cilt 63, sayı 5, s. 902-12. doi:10.1016/j.eururo.2013.01.012 PubMed 23395275
- Chen L, Staubli SEL, Schneider MP, Kessels AG, Ivic S, Bachmann LM, et al. Phosphodiesterase 5 inhibitors for the treatment of erectile dysfunction: a trade-off network meta-analysis. Eur Urol. 2015, cilt 68, sayı 4, s. 674-80. doi:10.1016/j.eururo.2015.03.031 PubMed 25817916
- Salonia A, Bettocchi C, Burnett A, Corona G, Fode M, Hassan T, et al. A comparative evaluation of on-demand phosphodiesterase-5 inhibitor efficacy in erectile dysfunction treatment: a systematic review and network meta-analysis of double-blind, placebo-controlled, randomized trials. J Sex Med. 2026, cilt 23, sayı 7. doi:10.1093/jsxmed/qdag176 PubMed 42296271
- Eardley I, Mirone V, Montorsi F, Ralph D, Kell P, Warner MR, et al. An open-label, multicentre, randomized, crossover study comparing sildenafil citrate and tadalafil for treating erectile dysfunction in men naïve to phosphodiesterase 5 inhibitor therapy. BJU Int. 2005, cilt 96, sayı 9, s. 1323-32. doi:10.1111/j.1464-410X.2005.05892.x PubMed 16287454
- Eardley I, Montorsi F, Jackson G, Mirone V, Chan ML, Loughney K, et al. Factors associated with preference for sildenafil citrate and tadalafil for treating erectile dysfunction in men naïve to phosphodiesterase 5 inhibitor therapy: post hoc analysis of data from a multicentre, randomized, open-label, crossover study. BJU Int. 2007, cilt 100, sayı 1, s. 122-9. doi:10.1111/j.1464-410X.2007.06916.x PubMed 17552960
- von Keitz A, Rajfer J, Segal S, Murphy A, Denne J, Costigan T, et al. A multicenter, randomized, double-blind, crossover study to evaluate patient preference between tadalafil and sildenafil. Eur Urol. 2004, cilt 45, sayı 4, s. 499-507, discussion 507-9. doi:10.1016/j.eururo.2003.11.030 PubMed 15041116
- Kloner RA, Jackson G, Hutter AM, Mittleman MA, Chan M, Warner MR, et al. Cardiovascular safety update of Tadalafil: retrospective analysis of data from placebo-controlled and open-label clinical trials of Tadalafil with as needed, three times-per-week or once-a-day dosing. Am J Cardiol. 2006, cilt 97, sayı 12, s. 1778-84. doi:10.1016/j.amjcard.2005.12.073 PubMed 16765134
- Andersson DP, Trolle Lagerros Y, Grotta A, Bellocco R, Lehtihet M, Holzmann MJ. Association between treatment for erectile dysfunction and death or cardiovascular outcomes after myocardial infarction. Heart. 2017, cilt 103, sayı 16, s. 1264-1270. doi:10.1136/heartjnl-2016-310746 PubMed 28280146
- Andersson DP, Landucci L, Lagerros YT, Grotta A, Bellocco R, Lehtihet M, et al. Association of Phosphodiesterase-5 Inhibitors Versus Alprostadil With Survival in Men With Coronary Artery Disease. J Am Coll Cardiol. 2021, cilt 77, sayı 12, s. 1535-1550. doi:10.1016/j.jacc.2021.01.045 PubMed 33766260
- Kloner RA, Stanek E, Crowe CL, Singhal M, Pepe RS, Bradsher J, et al. Effect of phosphodiesterase type 5 inhibitors on major adverse cardiovascular events and overall mortality in a large nationwide cohort of men with erectile dysfunction and cardiovascular risk factors: A retrospective, observational study based on healthcare claims and national death index data. J Sex Med. 2023, cilt 20, sayı 1, s. 38-48. doi:10.1093/jsxmed/qdac005 PubMed 36897243
- Kloner RA, Kostis JB, McGraw TP, Qiu C, Gupta A. Analysis of integrated clinical safety data of tadalafil in patients receiving concomitant antihypertensive medications. J Clin Hypertens (Greenwich). 2022, cilt 24, sayı 2, s. 167-178. doi:10.1111/jch.14435 PubMed 35099113
- Kloner RA, Jackson G, Emmick JT, Mitchell MI, Bedding A, Warner MR, et al. Interaction between the phosphodiesterase 5 inhibitor, tadalafil and 2 alpha-blockers, doxazosin and tamsulosin in healthy normotensive men. J Urol. 2004, cilt 172, sayı 5 Pt 1, s. 1935-40. doi:10.1097/01.ju.0000142687.75577.e4 PubMed 15540759
- Ring BJ, Patterson BE, Mitchell MI, Vandenbranden M, Gillespie J, Bedding AW, et al. Effect of tadalafil on cytochrome P450 3A4-mediated clearance: studies in vitro and in vivo. Clin Pharmacol Ther. 2005, cilt 77, sayı 1, s. 63-75. doi:10.1016/j.clpt.2004.09.006 PubMed 15637532
- Penedones A, Alves C, Batel Marques F. Risk of nonarteritic ischaemic optic neuropathy with phosphodiesterase type 5 inhibitors: a systematic review and meta-analysis. Acta Ophthalmol. 2020, cilt 98, sayı 1, s. 22-31. doi:10.1111/aos.14253 PubMed 31559705
- Pomeranz HD. The Relationship Between Phosphodiesterase-5 Inhibitors and Nonarteritic Anterior Ischemic Optic Neuropathy. J Neuroophthalmol. 2016, cilt 36, sayı 2, s. 193-6. doi:10.1097/WNO.0000000000000299 PubMed 26720519
- Liu W, Antonelli PJ, Dahm P, Gerhard T, Delaney JAC, Segal R, et al. Risk of sudden sensorineural hearing loss in adults using phosphodiesterase type 5 inhibitors: Population-based cohort study. Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2018, cilt 27, sayı 6, s. 587-595. doi:10.1002/pds.4405 PubMed 29512263
- Abbasi B, Shaw NM, Lui JL, Hakam N, Nabavizadeh B, Breyer BN. Oral phosphodiesterase type 5 inhibitors and priapism: A VigiBase analysis. Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2024, cilt 33, sayı 1, s. e5721. doi:10.1002/pds.5721 PubMed 37909414
- Loeb S, Ventimiglia E, Salonia A, Folkvaljon Y, Stattin P. Meta-Analysis of the Association Between Phosphodiesterase Inhibitors (PDE5Is) and Risk of Melanoma. J Natl Cancer Inst. 2017, cilt 109, sayı 8. doi:10.1093/jnci/djx086 PubMed 29117385
- Kreuz M, Moraes FCA, Lôbo AOM, Skov RPH, Pincelli TP. Updated meta-analysis on the risk of melanoma associated with phosphodiesterase type 5 inhibitors. Melanoma Res. 2025, cilt 35, sayı 5, s. 293-299. doi:10.1097/CMR.0000000000001049 PubMed 40478908
- Munk NE, Knudsen JS, Comerma-Steffensen S, Simonsen U. Systematic Review of Oral Combination Therapy for Erectile Dysfunction When Phosphodiesterase Type 5 Inhibitor Monotherapy Fails. Sex Med Rev. 2019, cilt 7, sayı 3, s. 430-441. doi:10.1016/j.sxmr.2018.11.007 PubMed 30711478
- Padma-Nathan H, Hellstrom WJ, Kaiser FE, Labasky RF, Lue TF, Nolten WE, et al. Treatment of men with erectile dysfunction with transurethral alprostadil. Medicated Urethral System for Erection (MUSE) Study Group. N Engl J Med. 1997, cilt 336, sayı 1, s. 1-7. doi:10.1056/NEJM199701023360101 PubMed 8970933
- Carvalheira AA, Pereira NM, Maroco J, Forjaz V. Dropout in the treatment of erectile dysfunction with PDE5: a study on predictors and a qualitative analysis of reasons for discontinuation. J Sex Med. 2012, cilt 9, sayı 9, s. 2361-9. doi:10.1111/j.1743-6109.2012.02787.x PubMed 22616766
- Kim S, Lee Y, Seo K, Jung G, Kim T. Reasons and predictive factors for discontinuation of PDE-5 inhibitors despite successful intercourse in erectile dysfunction patients. Int J Impot Res. 2014, cilt 26, sayı 3, s. 87-93. doi:10.1038/ijir.2013.41 PubMed 24305610
- TİTCK. Eczane listesi (il ve ilçeye göre ruhsatlı eczaneler). ebs.titck.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- e-Devlet Kapısı. TİTCK Nöbetçi Eczane Sorgulama. turkiye.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- Sanada T, Yoshida N, Matsushita R, Kimura K, Tsuboi H. Falsified tadalafil tablets distributed in Japan via the internet. Forensic Sci Int. 2020, cilt 307, s. 110143. doi:10.1016/j.forsciint.2020.110143 PubMed 31931435
- Spálovská D, Pekárek T, Kuchař M, Setnička V. Comparison of genuine, generic and counterfeit Cialis tablets using vibrational spectroscopy and statistical methods. J Pharm Biomed Anal. 2021, cilt 206, s. 114383. doi:10.1016/j.jpba.2021.114383 PubMed 34587570
- Campbell N, Clark JP, Stecher VJ, Goldstein I. Internet-ordered viagra (sildenafil citrate) is rarely genuine. J Sex Med. 2012, cilt 9, sayı 11, s. 2943-51. doi:10.1111/j.1743-6109.2012.02877.x PubMed 22925379
- Jackson G, Arver S, Banks I, Stecher VJ. Counterfeit phosphodiesterase type 5 inhibitors pose significant safety risks. Int J Clin Pract. 2010, cilt 64, sayı 4, s. 497-504. doi:10.1111/j.1742-1241.2009.02328.x PubMed 20088883
- Coelho Neto J, Lisboa FLC. ATR-FTIR characterization of generic brand-named and counterfeit sildenafil- and tadalafil-based tablets found on the Brazilian market. Sci Justice. 2017, cilt 57, sayı 4, s. 283-295. doi:10.1016/j.scijus.2017.04.009 PubMed 28606335
- Fidan AK, Bakırdere S. Simultaneous Determination of Sildenafil and Tadalafil in Legal Drugs, Illicit/Counterfeit Drugs, and Wastewater Samples by High-Performance Liquid Chromatography. J AOAC Int. 2016, cilt 99, sayı 4, s. 923-928. doi:10.5740/jaoacint.15-0320 PubMed 27143116
- Campbell N, Clark JP, Stecher VJ, Thomas JW, Callanan AC, Donnelly BF, et al. Adulteration of purported herbal and natural sexual performance enhancement dietary supplements with synthetic phosphodiesterase type 5 inhibitors. J Sex Med. 2013, cilt 10, sayı 7, s. 1842-9. doi:10.1111/jsm.12172 PubMed 23634714
- Yéléhé-Okouma M, Pape E, Humbertjean L, Evrard M, El Osta R, Petitpain N, et al. Drug adulteration of sexual enhancement supplements: a worldwide insidious public health threat. Fundam Clin Pharmacol. 2021, cilt 35, sayı 5, s. 792-807. doi:10.1111/fcp.12653 PubMed 33484004
- İlaç Takip Sistemi (İTS). İlaç Sorgulama ekranı. its.gov.tr (erişim 14.10.2026)
- Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER). cimer.gov.tr (erişim 17.10.2026)
- Levy M, Garden EB, Tomer N, Al-Alao O, Small AC, Palese MA. A Comparison of Pharmaceutical Prices for Generic Erectile Dysfunction and Benign Prostatic Hyperplasia Medication in 2 Socioeconomically Disparate New York City Neighborhoods. Urol Pract. 2022, cilt 9, sayı 1, s. 25-31. doi:10.1097/UPJ.0000000000000276 PubMed 37145565
- Baydaroglu E, Eschwège P, Hubert J, El Osta R. [Do phosphodiesterase type 5 inhibitors generics enhance discontinuation due to price with patients suffering from erectile dysfunction?]. Prog Urol. 2019, cilt 29, sayı 6, s. 326-331. doi:10.1016/j.purol.2019.04.007 PubMed 31151915